ĐƯỢC KHOAI MIỄN CHÁO?

ĐƯỢC KHOAI MIỄN CHÁO?

Dọc các vùng biển Việt đều có cá khoai bơi lúc lắc, không ít thì nhiều. Từ năm 1969, nhà văn Vũ Bằng đã ghi nhận khô cá khoai ngon vào hàng thứ tư, trên cả khô sặt (thứ hạng lần lượt: chim, gộc, thiều, khoai, sặt). Mặc dù vậy, muốn nếm hương vị mộc mạc đặc trưng của cá khoai, phải nếm cá tươi.

Đừng nghe tên mà bắt hình dong

Có vùng, người ta đặt tên khác cho nó là cá cháo. Đây là loài cá hàm chứa khá nhiều mâu thuẫn lý thú. Ví dụ, khi bạn đã no xôi chán chè, vẫn có thể húp thêm được vài chén canh “khoai cá”. Hay những lúc uể oải, người sắp bị cảm mạo hoặc lỡ say quắc cần câu đêm qua, sáng dậy rất cần một tô cháo cá bốc khói thơm vuốt ve nêm nhiều hành, gừng! Và những món cá khoai sáng tạo khác của dân Nam, rất đáng được tôn vinh, như ba món ăn chơi của dân biển Gò Công Đông - Cần Giờ.

“Đầu dây mối nhợ” cũng do hai loại gia vị tưởng chừng đối nghịch nhau tác hợp nên: tương hột cùng nước mắm. Phụ họa còn có nhúm hành lá tươi xanh, vài trái ớt hiểm đỏ tươi và mấy cọng rau quế nhỏ nhắn. “Coi vậy chứ, thiếu nó (rau húng quế) là không ra mùi kho lạt đâu nghe!”, anh Sáu Nhọn ở thị trấn Cần Thạnh, huyện Cần Giờ nhiệt thành căn dặn.

Cá khoai Cần Giờ nấu riêu lai canh ngót

Món này, nước kho chỉ vừa tráng đáy nồi, cỡ vài muỗng canh.Tuy nhiên, khách vừa múc qua một lượt, đã thấy mực nước kho hiện ra gần như cũ. Bởi, gần nửa ký cá khoai đang thi nhau ra “nước cháo”, dù đun lửa riu riu. Sang món hấp mỡ hành, gia vị cốt lõi là mấy bẹ cải thảo trắng hồng. Cải sẽ giúp cho nước cá thêm ngọt thanh.

Vẫn chưa tỏ hết tình, anh Sáu hối chị con dâu cả chạy đi lột nhúm tôm (tép) bạc tươi chông, giã ba sồn, lót dưới đáy. Lúc này, thịt cá trở nên ngọt đậm, nhờ hút ngược chất ngọt của cải và tôm vào trong. Vừa thổi vừa nhai nguyên khúc cá trắng phau. Húp thêm tí nước loang loáng màng mỡ heo, nhẩn nha nhai thêm vài cọng hành deo dẻo, nồng dịu. Đố ai dám xem thường cá khoai!

Thêm hai món khoai khác, bất phân thắng bại gần hai năm nay: nấu canh chua lá me non với lẩu ngót lai riêu. Linh hồn của món canh chua là những vụn rau tần dày lá, ngất ngát mùi tinh dầu bạc hà. Còn món sau, lại yểu điệu chút hăng nồng lẫn đỏm dáng của rau thì là.

Khoai chân tình

Cá khoai ở vùng biển nào ngon nhớ đời? Muốn kiểm chứng, cần và đủ hai điều kiện sau: “cá nóng” với “son phấn” (gia vị) tối giản, lúc chế biến. Cá mới được đánh bắt còn tươi mới, da mỏng như giấy quyến (vấn thuốc rê), lồ lộ cả khối thịt trắng tươi, thon tròn. Phần thân lớn nhất, không quá một ngón tay cái rưỡi của người lớn, ấy là khoai non tơ. Càng lớn, da cá sẽ ngã sang màu xám xanh nhạt. Phần thịt sát da hơi hồng, mà vị lạt hơn cá tơ, to tối đa gần bằng cổ tay người lớn. Hàng này, dùng phơi khô sẽ thích hợp hơn vì lợi ký, ít hao hụt (khoảng 10kg cá tươi thu được 1kg khô). Và quan trọng là, chúng chưa “ăn” nước đá hoặc chất bảo quản. Ngư dân Trà Vinh quen gọi gọn dạng này: “khoai nóng” hay “cá nóng”.

Đệ nhất cá khoai biển Trà Vinh. Ảnh: Trung Dũng

Cũng một dịp tình cờ tổ đãi, chúng tôi có diễm phúc “làm quen” với những “em” khoai tơ ở vàm Rạch Cỏ, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh qua một chảo cá khoai nấu mẻ, nêm muối ớt chim xanh. Thịt cá ngọt đậm vượt trội. “Nhúng” thêm tí muối ớt tươi nguyên, càng đậm đà gấp bội. Khoai “anh” cứ gối đầu khoai “em” (gần 2kg), che “mặt” cả dòng nước trắng đục, điểm xuyết những vụn đỏ hồng của xác ớt chim gieo đương nhấp nhô sôi.

Mặc dù bị lấn át, những con men vi sinh trong cơm mẻ đang ngất ngư vì nóng, vẫn lan tỏa mùi thơm lộng lẫy. Dư cá mà thiếu rau xanh, có người nhanh trí rảo sang bên hông nhà gia chủ, bứt vội nhúm đọt của lùm bông vạn thọ xanh mướt. Không ngờ, dư vị cá - rau lại tương hợp, nâng đỡ cho nhau thật mượt mà.

Ngọt lịm, cá khoai non Trà Vinh nấu canh ngót. Ảnh: Trung Dũng

Vẫn không bì được với tấm lòng hiếu khách, của một số dân nghèo xứ biển Trà Vinh. Bị sóng dồn, gió dập, ba anh bạn của Tám Nhỏ hớt hải thâu vội “lưới sáu” (giăng bắt cá khoai), kéo ga xịt khói đen hai cái máy Kohler 4, chồm lên hụp xuống như ngựa trời ra oai. Cuối cùng, họ cũng đẩy xuồng tấp vào bãi an toàn. Bữa đó, hai xuồng thu chưa được 3kg cá khoai non (giá sỉ tại bãi dao động 50.000 - 60.000 đồng/kg). Vậy mà, họ “rốp rẻng” góp luôn 2kg cá “đổ mồ hôi sôi nước mắt” ấy, đãi khách quen Sài Gòn. Ấy là, mới nói đến khoai chân tình. Còn khoai điệu nghệ mới đáng nể.

Khoai điệu nghệ

Nhược điểm cố hữu của cá khoai là nhanh tan thành nước, khi bị đun quá lửa. Cách đơn giản nhận biết cá đủ chín: mới nổi bồng lên, với các món nước. Còn món khô hoặc sền sệt: kẹp đôi đũa vào mình cá, vận lực vừa thôi. Hễ thấy đũa cắt ngọt vào tới xương thì biết cá đã chín. Nhà nghề hơn, ví dụ với món cháo. Canh nhúm (nhỏ) gạo thơm đã nhừ, nêm mắm muối vừa miệng, thả cá đã làm sạch vào. Độ 3 - 5 phút sau, đã ngon ăn. Tắt lửa, rắc liền: hành xắt, tiêu giã mịn.

Kho với tương hột, buông đũa còn thèm! Ảnh: Tấn Tới

Cao thủ hơn, có những đầu bếp “tài tử” (có khiếu nấu nướng nhưng không thích đứng bếp thường xuyên) miệt vườn chuyên trị cá khoai.Ông Dương Tiến Hải, chủ cơ sở sản xuất tôm - cá khô các loại, ở gần cảng cá huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh, vừa gọi điện báo tin vui: cá khoai quê ông đã có món mới: kho khô.“Món này do mấy đại gia Vĩnh Long sáng chế, tốn rượu lắm luôn!”, giọng ông Hải phấn chấn. Người viết vẫn chưa nếm qua phiên bản gốc của món này, nhưng chắc vẫn phải canh lửa riu riu. Hiện, thỉnh thoảng họ vẫn đặt mua ông Hải, mỗi lần 10-20kg “cá khoai nóng”, nhờ đóng vào thùng xốp, gửi xe đò lên.

Ủ cá vào thùng cũng có nghệ thuật: ướp nước đá lát-xê thôi, không để cá “ăn” đá trực tiếp. Trước đó, cá được bỏ nội tạng, làm sạch, để ráo. Cho cá vào bịch nhựa chuyên dụng, buộc kín miệng nhưng phải cắt hai lỗ nhỏ ở đáy bao, để xả nước tanh. Rồi lót khoảng phân nửa lượng nước đá, so với trọng lượng cá. Lớp đá trên mặt cần đập nhuyễn, phần dưới đập ba sồn. Xếp bao cá ngay ngắn vào thùng. Dán băng keo kín miệng.

Lạ miệng, cá khoai chiên xù. Ảnh: Tấn Tới

Xứ công tử Bạc Liêu còn có ông Cao Trung Kiên, sành ăn có hạng. Với cá khoai tươi, ông mang phơi dốt dốt (ráo mình) trước đã, để mượn sức nóng của nắng trời đẩy bớt nước trong mình con cá khoai ra, khiến những sớ thịt cá sẽ trở nên mềm dẻo, không bời rời như lúc đầu. Sau đó, muốn lăn bột chiên xù, chiên vừa vàng, chấm tương ớt hoặc nước mắm me hay kho khô, kho ướt thì tùy yêu cầu của bạn hữu.

Cũng có người không muốn gò ép con cá, cứ để thuận tự nhiên. Ông Nguyễn Quốc Việt, chủ quán Tạ Hiền ở gần chùa Vĩnh Tràng, TP. Mỹ Tho, đã tìm ra một nguyên liệu “tâm đầu ý hợp” với cá khoai, chính là khoai mỡ. Cá khoai nấu canh khoai mỡ, hầm nhừ một chút, đến dân ăn sành điệu cũng khó lòng nhận ra đâu là thịt cá đâu là bột khoai!

Tấn Tri

LONG MẠCH TẢN VIÊN

LONG MẠCH TẢN VIÊN

Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh) được coi là đệ nhất phúc thần của nước Việt, đứng đầu trong tứ bất tử. Tương truyền thần rất linh thiêng và ứng dụng. “Linh khí không thể lường được. Vượng khí đời nào hết ”(Truyện núi Tản Viên - Lĩnh Nam chích ngừa). Ngọn núi Ba Vì hay núi Tản Viên Sơn Tinh cũng là nơi phát gốc dài mạch cho kinh đô nước Việt… Thần quyền của Tản Viên Sơn Thánh là gì? Pass theo thần thoại Việt và thần thoại Trung Hoa, sẽ cho câu trả lời về phép thần của Sơn Tinh và long mạch của núi Tản.

Núi Tản Viên

Quê hương và thiếu niên của Sơn Tinh

Theo các thần tích Sơn Tây, Vĩnh Phú, Tản Viên Sơn Thánh là người ở Lăng Xương (Thanh Thủy - Phú Thọ ngày nay), tên là Nguyễn Tuấn (Nguyễn Tùng), con ông Nguyễn Cao Hạnh (Hành) và bà Đinh Thị Điêng (Đen). Khi lớn lên nhận bà Ma Thị Cao Sơn ở núi Ngọc Tản làm mẹ nuôi.

Đền Lăng Xương, nơi sinh ra Thánh Tản

Động  Lăng Xương có  thể là  Lăng Xương , trong đó Lang là Vua. Động Lăng Xương như vậy có nghĩa là nơi gốc của Vua. Vua ở đây chính là thần Tản Viên.

Mẹ đẻ của Nguyễn Tuấn là bà Đinh Thị Điêng hay Đen, còn gọi là Thái Vĩ. Đinh là hướng Tây. Đen là tên của sông Đà xưa. Đinh Thị Đen có nghĩa là chỉ Thái bà (Thái Vĩ hay Thái Thủy) là người ở Tả ngạn sông Đà (dòng sông Đà ở chân núi Ba Vì đổi hướng đi lên phía Bắc, nên tả ngạn sông ở phía Tây).

Bà mẹ nuôi Ma Thị Cao Sơn cũng có thể chỉ có nghĩa là Mẫu Thượng Ngàn vì: Ma = Má = Mẫu, Cao Sơn = Thượng Ngàn. Bà Ma Thị Cao Sơn ở Ba Vì được thờ như Mẫu thượng ngàn, là người quản lý núi Ba Vì trước khi “di chúc” lại cho Thánh Tản.

Long mạch Tản viên

Tản Viên Sơn Thánh đã đi khắp nơi, nhiều hành cung trên đất Việt. Show at the system of works of Tản Viên còn lại bao gồm:

-  Thượng cung thần điện  là đền thờ, nằm trên đỉnh Tản của Ba Vì.

-  Tây Cung  gồm đền Trung trên núi Chàng Rể và Đền Hạ ở bờ sông Đà, đối diện với quê hương Lăng Xương.

-  Nam Cung  là đền Ao Vua.

-  Đông Cung  là đền và ở cạnh thị xã Sơn Tây, cạnh sông Hồng. Hội đền Và khi tổ chức còn có sự tham gia của làng Duy Bình, nơi có đền Dội ở đối diện bên kia bờ sông Hồng, tương truyền là nơi Thánh Tản lấy nước tắm.

-  Bắc Cung l à đền Thính ở Tam Hồng - Yên Lạc - Vĩnh Phúc. Thính là âm thanh đọc của Thánh. Bắc Cung Thượng Ngàn Tranh ở Trung Nguyên - Yên Lạc - Vĩnh Phúc. Yên Lạc cũng là nơi có di chỉ cổ Đồng Đậu, với tầng văn hóa từ thời Phùng Nguyên.

Theo thần tích đền Và thì cung Trung và cung Hạ (Tây Cung) là cầu đảo, tế lễ. Đông Cung là nơi “nghe trình bày các công việc”. Bắc Cung là đi nghỉ.

Tuy gọi là cung Đông - Tây - Nam - Bắc nhưng nếu nhìn trên bản đồ, thì các cung này sẽ giống như trên cùng một đường thẳng chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam, cắt góc với sông Hồng ở gần Sơn Tây. Đây cũng là hướng “tọa lạc Cấn hướng Khôn”, hướng của đền thượng như ghi trong thần tích đền Và.

Lĩnh Nam chích ngừa cho biết Sơn Tinh đã “làm một con đường như sợi dây từ Bạch Phiên Tân lên hướng Nam núi Tản Viên tới động An Uyên”. Có thể thấy con đường này chính là từ bến trên sông Hồng cạnh Sơn Tây (đây là bến thuyền Mông Phụ - Vĩnh Thịnh), chạy thẳng lên bến Thượng theo hướng Đông Bắc - Tây Nam (hướng Cấn - Khôn).

Liệu pháp bố trí “ngũ hành cung” theo một đường thẳng, với định vị nhất định có phải chính là mạch dài của núi Tản không? There must be here is the tree of the idol of Sơn Tinh chặn ngang dòng sông Hồng để thủy trị? Trước các đền thờ Tản Viên chúng ta đều xây dựng tượng sơn và nhà thờ ngũ hổ (ngũ hành). Son Tinh can be the he an to the gioi the gioi phong thủy địa phương học phương Đông.

Đế xuất hồ Chấn

Đông Cung Tản Viên nay là đền Và, ở làng Vân Già, cạnh thị xã Sơn Tây. Tương tự khi Tản Viên đi qua đây thấy có đám mây che phủ, là đám mây lành, nên gọi là Vân Già. Thực ra Vân Già chỉ là âm Nôm thiết kế tên của từ Và thôi.

Đông Cung là nơi có điện chính, được chép lại là nơi Tản Viên “nghe trình bày các công việc”. Guild to nay đã được xây dựng với hệ thống như một triều đình. Như vậy, rõ ràng Tản viên đã lên ngôi vua. Đền Và = Vua = Vũ.

Nam Cung Tản Viên đóng tại Ao Vua. Thần Tản Viên được mọi người gọi là Bua Thơ hay Bua Ba Vì. Bua = Vua. Rõ ràng Tản viên không phải dừng lại là con rể của Hùng Vương cuối cùng (thứ 18) mà chính là một vị vua Hùng, có tên là Vua = Vũ. Quê Tản Viên ở Lăng Xương hay Lang Xương cũng chỉnh sửa thêm điều này. Vua Vũ Tản Viên đã dựng hành cung khắp nơi. Nếu Tản Viên chỉ là con rể Hùng thì không thể tích hợp nhiều hành động như vậy.

Hoành phi ở đền Và:

“Chấn hồ sơ xuất”

Và đôi câu đối ở nghi môn:

Đề vũ Tây, hỗ trợ nguyễn thiên bính thọ?
Export hồ Chấn, cố cung hách nhật đồng quang.

Những câu này lấy ý tưởng trong thuyết quái truyện của Kinh Dịch: “Đế xuất hồ Chấn”. Chan is the East method. “Hồ Chấn xuất khẩu” ý nói đế vương tại Đông Cung (đền Và). This thông tin một lần nữa định chế Tản Viên là bậc đế vương, là vị vua Hùng. Tản Viên chính là vua Vũ, là Đại Vũ trị thủy trong Hoa sử.

Tiên trượng ước thư

Theo thần tích đền ơn và phép thuật của Tản Viên bắt đầu từ việc đi chặt cây trên núi Tản gặp Thái Bạch Thần Tinh, được truyền cho cây thần tiên sinh. Từ đó Nguyễn Tuấn xưng là Thần Sư, bắt đầu nghiên cứu dân độ thế. Bảo bối thứ hai của Thánh Tản bắt đầu từ việc tìm kiếm con rắn thần, là con trai Long Vương ở Động Đình. Sau khi xuống thăm Long cung Tản Viên đã được tặng sách ước. Tản Viên từ đó dùng thần và sách ước đi khắp nơi, lấy công chúa Ngọc Hoa, chiến thắng Thủy Tinh, đánh quân Thục,…

Hiện nay ở các cũ cung điện của thần Tản Viên đều có nhắc đến 2 bảo bối Thần sách ước tính. Câu đối ở đền Và (Đông Cung) ở thôn Vân Già, Sơn Tây:

Tiên trượng ước thư truyền sử
Đông cung Tây trấn ngật linh từ.

Dịch:

Gậy thần sách ước dã sử truyền
Cung Đông trấn Tây đền linh phản.

Hay khác câu đối cùng một ý kiến ​​tại đền Và:

Thần vi chi linh, địa vi chi linh, diệc nhân tín ngưỡng vi chi linh, ngật nhĩ Đông cung Tây trấn
Sơn đắc kỳ thuật, thủy đắc kỳ thuật, túc kim dục đắc kỳ thuật, diêu ​​hô tiên tri ước thư.

Dịch:

Thần linh nước, đất linh thiêng, vĩ nhân linh lạc, Cung Đông trấn Tây cao ngất ngưởng
Núi thành thuật, sông thành thuật, đạo đức thành thuật, Thần sách ước kỳ.

Bắc Cung Thượng - Đền Tranh

Other statement ở điện đền Tranh:

Tây Tản di truyền, trượng anh linh phù quốc thịnh
Bắc cung biểu diễn, sách ước? an dân method.
(? là những chữ Nho không đọc được)

So sánh với chuyện vua Vũ trong thần thoại Trung Hoa:

“… Vũ đang đứng trên bờ quan sát sức mạnh của dòng nước, thấy một ông già mặt trắng, mình cá, nhảy lên từ dòng sông… Ông già tự xưng là Hà Bá. Vị thần này cho Vũ một đá màu xanh… Cái chính là Hà Đồ ”.

Sau đó, có chuyện Vũ gặp gỡ một con rắn thần ở trong hang, Rắn Vũ tới gặp Phục Hy và Phục Hy trao cho Vũ một thanh Ngọc giản, có thể đo được trời đất.

Có thể thấy chuyện Sơn Tinh được chỉ thần sách ước và chuyện Đại Vũ được Hà đồ, Ngọc giản là một. “Ông già mặt trắng” có thể chính là Thái Bạch Thần Tinh. Thái Bạch = Thái Hạo (Hạo là sáng, bạch), cũng là một cái tên khác của Phục Hy trong truyền thuyết. Phục Hy tương truyền có mình rắn. Phục Hy là người tìm ra Bát quái, hoàn toàn có thể Phục Hy chính là Thái Bạch Tử Vi thần tướng. Phục Hy là vị thần đánh Đông, cũng có thể là Long Vương Động Đình.

Theo truyện Dịch, Phục Hy là người chép lại Hà đồ từ lưng con Long Mã (= con rồng, rắn thần). Còn lại vua Vũ vẽ Lạc Thư từ lưng con Thần Qui. Có khác thuyết cho rằng cả Hà đồ và Lạc thư đều do Đại Vũ nghĩ ra. Dù thế nào thì cũng rõ ràng ràng buộc thần của Tản Viên Sơn Thánh chính là Hà Lạc, được tiếp nhận từ tiền nhân và sáng tạo thêm trong quá trình thủy trị.

Sơn Tinh - Thủy Tinh

Trong các câu đối tại Đông Cung có nói tới “ Tây Trấn ”, “ đề vụ Tây ” (ở phương Tây). Tại sao lại là Tây? Lý do rất rõ: Tản Viên (Nguyễn Tuấn, Nguyễn Tùng) là Tốn Vương, Tốn là chỉ hướng Tây. Tản Viên Nguyễn Tuấn chính là vị Tuấn Lang (Hùng Việt) thời Hùng Vương ngọc phả.

Thủy Tinh là con trai Long Vương Động Đình, điều này cho thấy Động Đình chính là biển Đông ngày này, chứ không phải là cảnh Vân Mộng ở Vân Nam. Hơn nữa cơn mưa đại hồng thủy Sơn Tinh là một cơn mưa đại hồng thủy chứ không phải lũ lụt sông thông thường. Lĩnh Nam chích chòe, chép hướng công nghệ Thủy Tinh là  “mở một dải sông Tiểu Hoàng Giang từ Lý Nhân ra Hát Giang, vào sông Đà Giang để đánh sập lưng núi Tản Viên”  (Lý Nhân có thể là Nhân Lý, a village at near the town Son Tay). Với this redirect, thì hồng thủy phải đến từ biển đông. Water from the East from the Sơn Tây của Tản Viên.

Sơn Tinh đánh Thủy Tinh tương ứng với Đại Vũ trị thủy. Theo thần thoại Trung Hoa, Đại Vũ khi thủy triều đánh nhau với thần nước Cộng Công. Như vậy Cộng công chính là Thủy Tinh trong truyền thuyết Việt Nam.

“Cộng công quyết định một phen sống thoải mái với Vũ nên nước dâng cao, cao đến tận đất Không Tang”.

No Tang version for from Khang. Đất Không Tang chính là vùng Khang ấp của vua Vũ. Khang cũng là tính chất của phương Tây. Nói cách khác, Không Tang là vùng Sơn Tây, nơi xảy ra cuộc chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh. Khang Ấp chính là Tây Trấn - Sơn Tây, nơi có Đông Cung của vua Vũ (Và).

Nghi môn đền Và

Ảo thuật người dùng ở Gia Ninh

Lĩnh Nam quái vật, truyện núi Tản Viên:  “Đại vương Sơn Tinh họ Nguyễn, cùng vui với các loài thủy tộc ở đất Gia Ninh, huyện Phong Châu”.

Việt sử lược về sự thành lập của nước Văn Lang:  “Đến thời Trang Vương nhà Chu ở Gia Ninh có người lạ, sử dụng ảo thuật áp dụng các lạc bộ, tự xưng là Hùng Vương, đóng đô ở Văn Lang, hiệu is water Van Lang, phong tục hậu chất lượng, chính sử dụng nút kết. Truyền 18 đời đều được gọi là Hùng Vương. ”

Tới đây ta hiểu,  “người lạ sử dụng ảo thuật ở bộ Gia Ninh”  đã được áp dụng các bộ lạc chính là Tản Viên Sơn Thánh, tập hợp nhân dân Việt trong cuộc đấu tranh chống lại nạn hồng thủy. Phép  “ảo thuật”  ở đây không khác gì là Hà đồ và Lạc thư, là Dịch học của người họ Hùng. Quốc tổ họ Hùng không phải là một thầy phù thủy, mà là một nhà khoa học vào thủa bình minh của dân tộc.

Tản Viên Sơn Thánh là người xây dựng nên họ Hùng của dân tộc Việt Nam từ chính trị thủy an dân thắng lợi, là Hùng Việt Tuấn Lang trong Hùng triều ngọc phả, là Đại Vũ, người lập nên nhà Hạ, mở đầu thời kỳ lịch sử của người Hoa Việt trên 4000 năm trước.

Theo: Bách Việt 18

CÀ SAO CHO PHÊ?

CÀ SAO CHO PHÊ?

Khỏi cần thống kê chi cho mất công cũng biết 10 golf-thủ hết chín là fan của cà-phê. Vì người da vàng đông hơn các chủng tộc khác nên cà-phê đành nhận hạng nhì sau trà. Cà-phê đi vào lòng người không chỉ vì khẩu vị. Cà phê đã được dùng như thuốc tăng lực, trị hen suyễn vào thế kỷ 12. Nhưng nếu muốn cà-phê thực sự nên thuốc, thay vì thành thuốc… độc!, cần hiểu cho đúng vài điểm quan trọng để có thể yên tâm thưởng thức cà-phê như người sành điệu.

Muốn tăng cường chức năng tư duy nên uống cà-phê nhiều lần trong ngày?

Sai!, cà-phê hầu như chỉ có tác dụng hưng phấn trí tuệ vào buổi sáng, uống càng sớm càng tốt, trước khi ăn sáng càng hay, vì khi đó tác dụng của cà-phê có thể kéo dài đến nửa ngày. Không cần uống thêm cà-phê trong giờ làm việc. Thói quen uống cà-phê nhiều lần trong ngày, cho dù pha loãng, không có lợi bao nhiêu, thậm chí có hại vì dễ gây lệ thuộc. Mặt khác, đừng uống cà-phê mà không ăn sáng vì vài giờ sau đó dễ tụt đường huyết kéo theo hạ canxi!

Dễ mất ngủ vì uống cà-phê quá trễ vào buổi chiều?

Đúng, dù là khoảng thời gian tác dụng của cà-phê thường không kéo dài hơn 6 tiếng đồng hồ. Nói chung, không nên uống cà-phê sau 6 giờ chiều, trừ khi cần thức đêm.Thường thì cà-phê không gây mất ngủ hẳn hòi, nhưng làm giảm độ sâu của giấc ngủ, làm mất giấc mơ và gây cảm giác mệt mỏi khi thức dậy. Theo chuyên gia về giấc ngủ, nhiều người mắt mở trao tráo sau khi uống cà-phê là vì pha cà-phê quá ngọt nên trung khu ngủ không chịu nghỉ việc do thừa năng lượng. Ngược lại, nhiều người ngủ chỉ ít giờ rồi thức luôn đến sáng là vì uống cà-phê đen quá gần giờ ngủ khiến đường huyết tụt thấp giữa đêm khuya và đánh thức não bộ.

Để tăng cường sức dẻo dai của bắp thịt nên uống cà-phê khoảng nửa giờ trước đó?

Chính xác vì cà-phê tăng sức chịu đựng và sự tinh tế khi cần phản xạ, chẳng hạn khi cần làm công việc khéo tay, lao động nặng, chơi golf…

Cà-phê gây hồi hộp?

Không hẳn như định kiến. Cà-phê chỉ bất lợi cho tim mạch ở người bị cường tuyến giáp hay rối loạn dẫn truyền thần kinh giao cảm, chẳng hạn ở người trong giai đoạn mãn kinh.

Một số đối tượng quá nhạy cảm có thể hồi hộp sau khi uống cà-phê, nhưng tác dụng đó chỉ có tính chất tạm thời ngắn hạn và không đủ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Cà-phê làm tăng huyết áp?

Chỉ xảy ra với số đối tượng đã có vấn đề với bệnh mạch vành. Với người không quen uống cà-phê, hay dù uống thường nhưng gặp loại quá mạnh, thì tim có thể đập nhanh khiến hồi hộp trong thời gian ngắn, nhưng cà-phê không làm tăng huyết áp kéo dài. Chính xác hơn, cà-phê chỉ làm tăng huyết áp trên người nghiện thuốc lá. Tuy vậy, người đã thiếu máu cơ tim không nên uống cà-phê hơn 3 lần mỗi ngày nhằm tránh tình trạng căng thẳng thần kinh dẫn đến co thắt mạch vành.

Cà-phê tăng mỡ trong máu?

Đúng, nhưng tùy theo cách chế biến, cách pha và kiểu uống cà-phê. Người uống cà-phê lọc bằng giấy ít bị tăng cholesterol hơn người lược cà-phê bằng máy hay qua phin bằng kim loại. Lý do là vì hai tác chất trong cà-phê làm tăng mỡ trong máu, cafestol và caweol, lọt qua phin sắt nhiều hơn nếu so với giấy lược. Bên cạnh đó, cà-phê rang nguyên hạt dễ làm tăng mỡ trong máu hơn cà-phê dưới dạng hòa tan vì dạng sau ít chứa cafestol và caweol.Bên cạnh đó, cholesterol trong máu khó tăng nếu uống cà-phê cách khoảng vài giờ. Mặc dầu hoạt chất trong cà-phê không hẳn làm tăng chất mỡ trong máu theo kết quả thống kê của hàng chục công trình nghiên cứu ở nhiều quốc gia, nhiều thầy thuốc khuyên nên giảm hay ngưng hẳn cà-phê nếu đang uống thuốc hạ mỡ trong máu để thuốc đừng mất tác dụng.

Cà-phê gây viêm loét dạ dày?

Ít khi vì cà-phê tuy hưng phấn phản ứng bài tiết dịch vị nhưng không tự động gây viêm loét dạ dày. Chỉ người đã bị viêm loét dạ dày mới bị cồn cào, bào bọt, thậm chí đầy hơi hay ợ chua khi uống cà-phê lúc bụng đói. Cẩn tắc vô áy náy, người đang bị bệnh dạ dày hành hạ không nên uống cà-phê trong lúc bệnh đang bộc phát.

Nên cai cà-phê bằng cách ngưng cái một?

Không đúng vì ít khi hiệu quả! Người đã nghiện cà-phê nếu thiếu hay ngưng đột ngột dễ bị nhức đầu. Muốn cai cà-phê nên giảm dần liều lượng bằng cách giữ nguyên số lần uống nhưng mỗi lần uống pha loãng hơn để tránh đau đầu, cáu kỉnh, buồn chán, mất ngủ…

Muốn giảm tác dụng hưng phấn của cafein nên dùng dưới dạng cà-phê sữa?

Trật cả cây số! Uống cà-phê sữa không hề giảm tác dụng hưng phấn thần kinh của cà-phê. Uống như thế thậm chí còn có hại nếu người uống đã bị tăng mỡ trong máu. Theo các nhà nghiên cứu ở Đức uống cà-phê pha nhiều đường, như thói quen của nhiều người xứ mình, thậm chí còn tệ hơn, vì hỗn hợp “cafein + đường” gây co thắt mạch vành đột ngột ở người thiếu máu cơ tim!

Cà-phê hại thận?

Không chỉ riêng với cà-phê, với món ăn, thức uống nào cũng thế, hễ lạm dụng thì khổ cho trái thận. Theo kết quả nghiên cứu ở đại học Vienne, người uống một tách cà-phê phải mất khoảng hai tách nước qua đường tiểu. Nếu quên uống nước thì cơ thể đến lúc nào đó phải thiếu nước và rối loạn điện giải. Tình trạng này là điều kiện thuận tiện để nhiều loại muối khoáng như oxalat, urat kết tủa trong đường tiết niệu. Người uống cà-phê theo kiểu thay nước uống dễ bị sỏi thận là vì thế.

Cà-phê chẳng khác gì thuốc. Tốt xấu tùy liều lượng. Người uống cà-phê tuy không đến nỗi phải “đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng” nhưng đôi khi cũng nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc, nhất là khi ẩm khách sành điệu đã là… bệnh nhân!

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng

ĐẰNG SAU TÔ MÌ TƯƠNG ĐEN LÀ CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG KH...

ĐẰNG SAU TÔ MÌ TƯƠNG ĐEN LÀ CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG KHÔNG PHẢI AI CŨNG BIẾT

Với hương vị không thể chê vào đâu được, đồng thời với câu chuyện cảm động đằng sau nó mới khiến cho món mì đã ngon lại càng thêm nổi tiếng.

Mì tương đen - món ăn được ưu ái xem là đứa con quốc dân của ẩm thực xứ Hàn, dù ở lứa tuổi nào, trẻ nhỏ hay là người lớn đều dành tình cảm nồng ấm cho món ăn này. Với hương vị không thể chê vào đâu được, đồng thời với câu chuyện cảm động đằng sau nó mới khiến cho món mì đã ngon lại càng thêm nổi tiếng.

Mì tương đen – hương vị gây thương nhớ

Trong tiếng Hàn, mì tương đen gọi là “jjajangmyeon”, dù được chế biến từ công thức đơn giản nhưng hương vị đậm đà của nó dễ dàng chinh phục bất kỳ ai từ lần đầu thưởng thức. Đặc biệt đây cũng là món ăn mà bất kỳ du khách nào cũng ưu ái lựa chọn thưởng thức mỗi lần đến đây.

Chỉ với công thức chế biến đơn giản gồm mì và nước sốt nhưng mì tương đen vẫn dễ dàng chinh phục bất kỳ ai, từ người lớn cho đến trẻ nhỏ

Với hai nguyên liệu chính là mì và sốt, dễ tìm thấy và dễ chế biến, nên đây cũng chính là món ăn quen thuộc của bất kỳ người dân xứ Hàn. Nếu như là tín đồ của những bộ phim hay các chương trình xứ Hàn, dễ dàng bắt gặp những idol của mình thưởng thức món mì quốc dân này!

Không khó để bắt gặp những idol xứ Hàn thưởng thức món ăn truyền thống này

Bên cạnh sợi mì được làm từ bột lúa mì trắng thì vị ngon của mì tương đen phải kể đến công lớn của nước sốt, được chế biến từ đậu nành rang cùng caramel.

Để hương vị thêm phong phú, mì tương đen sẽ được ăn kèm cùng với thịt hay các loại rau củ

Ngoài ra để tạo thêm vị ngon cho món ăn, mì tương đen còn được thêm vào những nguyên liệu khác như thịt, rau củ quả khác nhau nữa, cho thực khách không quá nhàm chán với sự đơn điệu của nó.

Và lắng nghe câu chuyện cảm động đằng sau đó

Và không chỉ hương vị đầy thương nhớ ấn tượng, mì tương đen Hàn Quốc còn ẩn chứa những câu chuyện cảm động đằng sau nó.

Đã từ rất lâu, vào những năm cuối thế kỷ 19, khi mà Hàn Quốc đón một lượng lớn người dân nhập cư vào để làm việc và sinh sống. Họ phải bắt đầu cuộc sống mưu sinh với những công việc tay chân, đặc biệt là công việc trong nhà hàng, điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến ẩm thực của Hàn Quốc thời kì đó, với những món ăn gợi nhớ hương vị quê nhà được những người dân nhập cư đón nhận.

Điển hình là món mì tương đen, được biết món ăn bắt nguồn từ tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc với cái tên gọi là zhajiangmian (炸酱面 trác tương miến). Ban đầu món ăn này được chế biến từ mì xào với nước tương và có màu vàng, tuy nhiên các đầu bếp đã dần thay đổi nó để hợp với khẩu vị của nhiều người hơn, và từ đó cho ra đời món mì tương đen như chúng ta đang thưởng thức hiện nay.

Du vị gợi nhớ quê hương của những người con xa xứ

Hương vị của mì tương đen đã giúp những người dân xa xứ cảm nhận được hơi ấm từ quê nhà. Không những thế món ăn còn gắn liền với những câu chuyện của người dân Hàn Quốc, rằng khi đó mì tương đen với một ít thịt bên trên cũng là món ăn xa xỉ, vì thế những ông bố bà mẹ chỉ dám dẫn con mình đến tiệm thưởng thức trong những ngày quan trọng như sinh nhật, tốt nghiệp...

Và cho dù cuộc sống hiện nay đã đủ đầy hơn nhiều thì thưởng thức mì tương đen vào ngày sinh nhật vẫn còn là thói quen của người dân nơi đây, như là hoài niệm về những tháng ngày gian khó ấy.

Và thưởng thức mì tương đen vào những dịp quan trọng vẫn được lưu lại cho đến bây giờ

Hay vào dịp như chuyển nhà mới, lên thành phố, đi du học, mọi người cũng nấu mì tương đen, đây được xem là một cách tiếp thêm sức mạnh cho bản thân, rằng sẽ có thêm tự tin để vượt qua những chông gai khó khăn trước mắt. Cũng giống như những người dân xa xứ ngày xưa, họ đã phải từng ngày vật lộn với cuộc sống mưu sinh, nhưng vẫn luôn hoan hỉ và sống tốt hơn mỗi ngày!

Trần Yến

Theo Báo Thể thao Việt Nam

Link tham khảo:

https://en.wikipedia.org/wiki/Jajangmyeon

HOA LÀI - LOÀI HOA ĐẾN TỪ PHẬT QUỐC

HOA LÀI - LOÀI HOA ĐẾN TỪ PHẬT QUỐC

Tháng 6, là thời kỳ đẹp nhất của hoa lài, loài hoa tượng trưng cho sự xinh đẹp, ngọt ngào và hạnh phúc. Từng phiến lá xanh biếc như làn sóng giữa biển xanh, màu trắng ngà của hoa lài lan tỏa mùi hương nồng thắm…

Hoa lài có trắng, có đỏ, cũng có tím. Hoa lài đỏ diễm lệ, không có mùi hương, hoa lài tím tương đối ít gặp, hoa lài trắng tỏa hương nồng đậm, thường được sử dụng nhiều, trở thành biểu tượng của hoa lài.

Hoa lài, đệ nhất hoa của phương Nam

Hoa lài đến từ Ấn Độ, Pakistan, vốn ưa thích khí hậu nóng ẩm, trở thành loài hoa đặc biệt ngát hương của các quốc gia phía Nam. “Hoa lài“, tiếng hoa đọc là “Molly”, là một dịch âm từ tiếng Phạn Mallika. Theo cách hiểu khác nhau đã sinh ra không ít cách gọi cùng âm khác chữ như “mạt lệ”, “bôi lỵ”, “một lợi”, “mạt lợi”, “bôi lệ”… đều là hoa lài.

Mấy ngàn năm trước, người Trung Quốc đã biết đến hoa lài từ vùng đất phía Tây mang đến. Tác giả Kê Hàm của triều Tấn trong “Nam phương thảo mộc trạng” gọi hoa lài là “mạt lợi”, khi đó người phương Nam yêu thích hương thơm của hoa lài nên thường gieo trồng cạnh nhà.

Trong sách “Nam Việt hành ký” có câu: “Cảnh sắc ở Nam Việt, ngũ cốc không có gì thú vị, trăm hoa không thơm, chỉ có hoa lài và tố hinh, hai loài hoa này đặc biệt tỏa hương thơm”.

Triều Tống trong hoa viên Lạc Dương xuất hiện loài hoa đến từ phương xa này. Trong “Lạc Dương danh viên ký” có ghi lại như sau: “Cỏ lạ phương xa như tử lan, hoa lài, hoa quỳnh, các loại trà trên núi, mang tiếng khó trồng, nhưng đều có thể trồng tại Lạc Dương”. Điều này nói rõ hoa lài là hoa ở phía Nam Trung Quốc, phía Bắc chỉ có Lạc Dương mới có.

Hoa lài hiếm thấy, hương thơm lan tỏa, vào triều đại Nam Tống, La Nguyện đã cho loài hoa này mỹ danh “Đông Nam đệ nhất hoa”.

Hoa lài trong cung Nam Tống tỏa hương giải nhiệt

Triều đại Nam Tống đã lấy đất Hàng Châu ở phía Nam làm kinh đô, vào mùa hè đất Nam ngào ngạt hương thơm của hoa lài đã trở thành loài hoa giúp nội cung tránh nóng. Các phòng rộng lớn trong cung đặt mấy trăm bồn hoa lài, tố hinh, sau đó dựng lên những bánh xe gió cỡ lớn, cứ thổi cứ thổi, khiến cho toàn bộ cung điện ngập tràn hương thơm trong trẻo.

Không chỉ có ở trong cung đình đại nội, các nhà thơ cũng rất yêu thích hương thơm của hoa lài nhỏ bé trắng ngọc. Thi nhân Lưu Khắc Trang nói về hoa lài: “Một cành hoa tỏa hương cả phòng, trời nóng cảm thấy hoa ngọc mát lạnh”.

Hoa lài không tư lợi, là loài hoa đến từ Phật quốc

Vào triều đại Nam Tống, danh thần Vương Thập Bằng (1112—1171) đã gọi hoa lài là “một lợi” (không tư lợi), hoa lài chỉ cần nhìn đã thấu tâm hiểu tính, buông bỏ lợi ích của bản thân.

Vào mùa hè dài, bên trong trà hoa lài, lại nghe thấy được hương mùa xuân. Hoa lài nổi tiếng nhất trong các loại trà hoa cỏ. Hương thơm mùa xuân đã giao lại vào trà hoa lài cho mùa hè dài đằng đẵng.

Trà hương hoa lài, có thể nói là đại diện cho trà hoa của Trung Hoa, lừng danh trong và ngoài nước. Đem nụ hoa lài để trong lá trà tạo mùi hương, khiến lá trà nhuộm hương hoa lài, làm thành trà hương, chính là trà hoa lài.

Xưa nay trà hoa lài Phúc Kiến nổi tiếng nhất, Phúc Châu là nơi bắt nguồn của trà hoa lài. Nông dân địa phương trồng chè đem nụ hoa lài dùng để làm trà đã qua lịch sử rất lâu. Nghe nói, người Phúc Kiến đã đến hải ngoại, nhớ nhung nhất mùi hương quê nhà chính là vị trà hoa lài.

Vào triều đại Nam Tống, văn hóa uống trà cực thịnh suốt cả triều đại, Tô Châu cũng phát triển trà hoa lài, nhưng tiếc rằng văn hóa này đã thất truyền. Hương gió như hữu tình, thổi mảnh vải bay đi thì hương tuyết đến. Điểm lặng này vẫn còn lưu lại trong ký ức của văn hóa mà tỏa hương.

Hoa lài kỳ diệu vô cùng

Hoa lài có thể ngắm, có thể uống, hương thơm của hoa lài từ xưa nay còn dùng làm tinh dầu, nước hoa, dược liệu. Hái đóa hoa về cất, giữ được vị thuốc của hoa, có công hiệu giúp lưu thông khí huyết, kiện tỳ, làm đẹp. Tuy nhiên rễ hoa lài cũng chứa thành phần làm tê trung khu thần kinh, có độc tính tự nhiên, nên không thể dùng quá liều.

Trong “Bản thảo cương mục”, Lý Thời Trân nói công dụng của hoa lài có rất nhiều: “Hoa đều nở vào đêm, người phụ nữ có thể dùng làm trang sức, hoặc làm son môi. Cũng có thể pha trà, hoặc chưng lấy tinh dầu”. Còn một loại hoa lài tím, có thể dùng làm son phấn trang điểm.

Lá non của hoa lài dùng để chưng đậu hũ, là tuyệt phẩm vùng thôn dã. Lá hoa lài giúp thanh nhiệt, giải cảm, lợi tiểu. Thu thập những cành non hoa lài mới mọc, đem rửa sạch, hấp cùng đậu hũ, chính là tuyệt phẩm, ở Nhật Bản thứ này có thể xem là vật tuyển chọn đặc biệt.

Một đóa hoa lài nhỏ bé xinh đẹp lại công dụng vô cùng, cũng chính là loài hoa mà mấy ngàn năm trước từ Phật quốc xa xôi truyền đến Trung Hoa. Một bài hát dân gian “Hoa lài”, vào thế kỷ 18 đã từ Trung Quốc mà được đưa vào ca kịch của phương Tây, trở thành ca khúc nổi tiếng thế giới. Hoa lài tình vẫn sâu đậm, trong mộng vẫn còn cảm thấy mùi hương bên tóc mai.

Natalie, theo NTDTV

.

VĂN HÓA BÁNH MÌ BAGUETTE CỦA PHÁP

VĂN HÓA BÁNH MÌ BAGUETTE CỦA PHÁP

Hàng năm, Paris tổ chức một giải Grand Prix để trao vương niệm cho chiếc baguette (bánh mì nhỏ và dài) ngon nhất của thành phố - và trong những năm gần đây, những người chiến thắng là những thợ làm bánh có "nguồn gốc" ở xa nước Pháp.

Đi dạo qua Paris vào buổi sáng thì điều đầu tiên bạn thấy là những dòng người ra khỏi các cửa hàng bánh địa phương để mua bánh ăn sáng. Đó là vì, trên khắp nước Pháp, dậy sớm và mua bánh baguette không chỉ là bản chất thứ hai; đó là một cách sống. Theo tổ chức Observatoire du Pain (vâng, Pháp có một tổ chức khoa học mang tên "Quan sát bánh mì"), người Pháp tiêu thụ 320 baguette mỗi giây - nghĩa là trung bình 1/2 baguette/người/ngày và 10 tỷ baguette/năm.

Vậy, không ngạc nhiên là nước Pháp rất coi trọng baguette. Trên thực tế, vào tháng 4 hàng năm từ 1994, một ban giám khảo gồm các chuyên gia tập trung tại Paris để xét giải Le Grand Prix de la Baguette: một cuộc thi để xác định người làm baguette giỏi nhất thành phố.

Mỗi năm, khoảng 200 thợ làm bánh tham gia cuộc thi làm bánh được thèm muốn nhất ở Paris: Le Grand Prix de la Baguette

Mỗi năm, khoảng 200 thợ làm bánh ở Paris tham gia cuộc thi, giao 2 chiếc baguette ngon nhất cho một hội đồng chuyên gia giám khảo vào buổi sáng. Các baguette được kiểm tra để đảm bảo rằng chúng có chiều dài từ 55-65 cm và nặng từ 250-300 g. Gần một nửa trong số hơn 400 baguette được tham gia cuộc thi đáp ứng các tiêu chí khắt khe này và chuyển sang vòng hai: đánh giá.

Ở vòng tiếp theo, ban giám khảo gồm 14 thành viên - gồm các nhà báo ẩm thực, người chiến thắng năm trước và một vài tình nguyện viên may mắn - sẽ phân tích các ổ bánh còn lại dựa trên 5 phạm trù khác nhau: độ nướng bánh, ngoại hình, mùi bánh, vị ngon và ruột bánh. Ruột baguette nên mềm nhưng không ẩm; đàn hồi, có các lỗ hổng lớn, không đều, cho thấy nó đã được lên men từ từ và phát triển hương thơm.

Nhà vô địch năm ngoái, Taieb Sahal, người gốc Tunisia, là người chiến thắng trẻ nhất từ trước tới nay, ở tuổi 26. Trước đó, vào năm 2018, một người gốc Tunisia khác, Mahmoud M'seddi cũng đã chiến thắng giải Le Grand Prix de la Baguette ở tuổi 27.

"Tôi đã may mắn lớn lên trong một tiệm làm bánh," M'seddi chia sẻ, bên những chiếc bánh không đều, được tạo hình bằng tay, tại tiệm bánh mì M'seddi Moulins des Prés nhỏ của anh, ở quận 13. "Tôi đã lớn lên cùng cha mẹ, trái ngược với những đứa trẻ được chăm sóc ở nhà trẻ hoặc có vú em. Tôi luôn ở trong tiệm bánh mì."

Niềm đam mê làm bánh của M'seddi là rõ ràng và bắt nguồn từ người cha. Xuất thân từ Tunisia, cha của M'seddi đến Pháp vào cuối những năm 1980 khi theo đuổi bằng cấp về kỹ thuật điện. "Trong kỳ nghỉ ở trường, ông đến Paris làm việc tại một tiệm bánh để kiếm tiền tiêu vặt, và thấy yêu nghề nướng bánh mì. Ông bỏ dở việc học. Thay vào đó, ông bắt đầu làm nghề bánh mì." M'seddi kể lại.

M'seddi nhớ những kỷ niệm đẹp nhìn bố nặn bột nhào thành các thanh baguette hình dùi cui và làm việc cùng ông khi còn nhỏ. "Như một nhà ảo thuật," anh nhớ lại. "Tôi đã làm như vậy khi còn nhỏ, trộn các thứ với nhau. Tôi rất thích làm điều đó."

Khi anh giành chiến thắng vào năm 2018, Mahmoud M'Seddi mới 27 tuổi

Mặc dù mẹ anh đã cảnh báo anh không nên trở thành một thợ làm bánh chuyên nghiệp vì phải làm nhiều và vất vả, và không có thời gian nghỉ lễ, M'seddi vẫn quyết định tham gia công việc kinh doanh của gia đình. M'seddi và cha hiện đang điều hành 3 tiệm bánh ở Paris: Boulangerie M'seddi Moulin des Près, nằm ở phía nam của khu phố Butte aux Cailles đẹp như tranh; Boulangerie Maison M'seddi Tolbiac, cách đó vài trăm mét; và Boulangerie Maison M'seddi ở quận 14.

Mỗi sáng M'seddi thức dậy lúc 4 giờ để bắt đầu chuẩn bị bột cho những chiếc bánh hiện nay nổi tiếng của mình, được làm hoàn toàn bằng tay. Hình dáng mập và có màu nâu nhạt ở bên ngoài, nó là thí dụ điển hình của một baguette Paris thực sự phải như thế nào.

Nhưng anh giữ bí quyết làm baguette hoàn hảo của mình.

"Tôi sẽ không nói," M'seddi đáp với nụ cười gượng gạo.

Theo Sami Bouattour, người chiến thắng năm 2017, sự hoàn hảo của baguette cũng khó nắm bắt như sự thể hiện của M'seddi. "Khi tôi ở ban giám khảo," Bouattour nói, "thật dễ dàng để chọn được 10 hoặc 20 baguette nổi trội nhất. Nhưng sau đó, khi bạn so sánh số 3 và số 8, thì sự khác biệt là rất nhỏ."

Đối với M'seddi, phép thuật khiến chiếc baguette của anh ta nổi bật lên so với hàng tỷ chiếc khác được tiêu thụ ở Pháp mỗi năm thì rất đơn giản: đó là niềm đam mê. "Bạn có thể có chính xác cùng một công thức," anh nói. "Và nếu một người đam mê hơn người kia, người đó sẽ có kết quả tốt hơn. Cho dù khi bạn đã thực hiện đúng như thế, nó cũng không như nhau. Nó giống như ma thuật."

Tiệm bánh của M'seddi

M'seddi được quyền đặt một decal vàng lớn lên cửa sổ tiệm bánh của mình để quảng cáo vị thế là một nhà vô địch về baguette. Nhưng đó chưa phải là tất cả. Người chiến thắng mỗi năm cũng được vinh dự cung cấp bánh mì hàng ngày cho tổng thống Pháp - một đặc quyền mà M'seddi tự hào chia sẻ với công chúng qua video trên truyền thông xã hội về thói quen sáng sớm của mình mang một giỏ baguette tươi tới cung điện Elysée rộng lớn.

Emmanuel Macron hiển nhiên là rất đam mê di sản làm bánh mì của nước Pháp: năm 2018, tổng thống đề nghị baguette Pháp được công nhận Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể Của Unesco. Pizza của Neapolitan, bánh gừng Croatia và bánh mì dẹt từ Trung Á đã xuất hiện trên danh sách của Unesco. Nhưng theo Macron, thì "baguette là sự thèm muốn của cả thế giới".

Bánh mì baguette không chỉ là một mặt hàng chủ lực - nó là biểu tượng của tính chất Pháp

Nhưng trong khi ít biểu tượng mang tính chất Pháp tinh túy bằng baguette, thì tình trạng và chất lượng của nó là không ổn định trong những năm gần đây. Bắt đầu từ những năm 1950, các thợ làm bánh bắt đầu tìm cách làm tắt để tạo ra baguette nhanh hơn: dựa vào bột nhào làm sẵn và đông lạnh; và nướng baguette trong khuôn chứ không ở dạng tự do. Thay vì các chiếc bánh giòn ở bên ngoài, mềm ở bên trong mà M'seddi nướng mỗi sáng, những chiếc baguette sền sệt nhợt nhạt này sẽ mất ngon như bánh cũ ngay sau khi chúng nguội. Đến những năm 1990, chúng đã trở thành chuẩn mực cho thợ làm bánh và cho người Paris.

"Những thợ làm bánh lúc bấy giờ rất sung sướng," Bouattour nói trong khi dẫn tôi đi qua những ổ bánh mì mới ở cửa hàng Arlette & Colette của ông ở quận 17, Paris. "Nhưng điều đó đã giết chết nghề của chúng tôi." Ở tiệm Arlette & Colette, Bouattour bán một loạt bánh mì, bánh ngọt và viennoiseries, tất cả đều được làm bằng tay và tất cả đều sử dụng các thành phần hữu cơ được chứng nhận.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron mới đây tuyên bố rằng baguette là sự thèm muốn của cả thế giới

Với nỗ lực nhằm cứu bánh baguette truyền thống của Pháp khỏi quá trình công nghiệp hóa rộng rãi, nước Pháp đã thông qua Sắc Lệnh Bánh Mì năm 1993, quy định theo luật một baguette thực sự truyền thống phải được làm bằng tay, được bán ở nơi nướng bánh và chỉ được làm bằng nước, bột mì, men và muối. Ngày nay, những chiếc "baguette truyền thống" mới này chiếm khoảng một nửa số baguette được bán ở các thành phố lớn của Pháp - và là mẫu vật được đánh giá trong cuộc thi diễn ra hàng năm kể từ năm 1994.

Tuy nhiên, ngày nay, một số người cho rằng bánh mì siêu thị, rẻ hơn nhiều so với các ổ bánh bán tại tiệm bánh, đang khiến các nghệ nhân bị loại ra khỏi thị trường. Rốt cuộc, đài phát thanh Pháp Europe 1 báo cáo rằng 1.200 tiệm bánh nhỏ ở Pháp đóng cửa hàng năm.

"Thật là xấu hổ," M'seddi nói. "Nó là bánh mì. Nó là nước Pháp. Bạn cần mua nó ở một tiệm bánh, nơi mọi người dậy sớm, nơi họ làm bánh bằng tay."

Sắc Lệnh Bánh Mì năm 1993 quy định theo luật một baguette thực sự truyền thống phải được làm bằng tay, được bán ở nơi nướng bánh và chỉ được làm bằng nước, bột mì, men và muối

Ngoài việc giành chiến thắng trong cuộc thi lừng lẫy này, Bouattour và M'seddi còn có một vài điểm chung khác. Cả hai đều đã qua trường thương mại truyền thống mà nhiều thợ làm bánh Pháp khao khát được vào ở tuổi 16. Cả hai đều là thợ làm bánh chuyên nghiệp trong chưa đầy một thập kỷ (cũng như người chiến thắng năm 2019, cựu kỹ sư Fabrice Leroy). Và cả hai đều là người Pháp thế hệ đầu tiên mà Bouattour gọi cho hoa mỹ là "gốc Pháp": nguồn gốc gia đình là từ nơi khác - hoặc trong trường hợp của họ, là Tunisia.

Việc gợi nhớ nguồn gốc chủng tộc là điều cấm kỵ ở nước Pháp trên danh nghĩa là bình đẳng. Chính phủ đã không thu thập thông tin về chủng tộc hoặc tôn giáo của các công dân mình kể từ những năm 1970 (một chính sách bắt nguồn phần lớn từ các cuộc điều tra được thực hiện trong thời kỳ Đức Quốc xã chiếm đóng Pháp). Nhưng trong khi lập trường chính trị chính thức của Pháp là tạo ra sự bình đẳng, thì thực tế việc các bãi biển cấm burkini (áo tắm biển kín mít của phụ nữ Hồi giáo) và văn phòng nhập tịch đề nghị Pháp hóa tên những công dân mới có vẻ muốn nói với những người "gốc Pháp" một điều: hãy đồng hóa.

Cuộc thi Le Grand Prix de la Baguette đã tạo ra một sân chơi bình đẳng khi tất cả các baguette đều được đánh số

Tuy nhiên, cuộc thi Le Grand Prix de la Baguette làm một việc khá tốt là tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các thợ làm bánh, bất luận kiến thức và kinh nghiệm của họ.

"Tất cả các baguette đều được đánh số, vì vậy chúng tôi không biết là đang đánh giá ai," Meg Zimbeck, người sáng lập trang web đánh giá nhà hàng Paris by Mouth, giải thích về kinh nghiệm của bà khi là thành viên ban giám khảo. "Khó khăn duy nhất là lưỡi nếm bị mỏi mệt. Chúng tôi phải nếm rất nhiều quá."

Baguette truyền thống là mẫu vật được đánh giá trong cuộc thi diễn ra hàng năm kể từ năm 1994

Điều đáng chú ý là, từ năm 2015 đến nay, có đến 4 người chiến thắng là thợ nướng bánh Pháp gốc Phi.

Djibril Bodian là thợ làm bánh của tiệm bánh Le Grenier à Pain ở Montmartre đẹp như tranh vẽ. Cũng là con trai của một thợ làm bánh - và là người Pháp thế hệ đầu tiên, gốc Senegal - Bodian quyết định ở tuổi 16 tiếp bước theo cha. Gần như ngay lập tức, các giáo viên trường dạy làm bánh đã nhận ra năng khiếu tự nhiên của anh cho nghề này.

"Giáo viên bắt đầu coi tôi như một ví dụ điển hình, nói với những người khác, "Hãy làm như Djibril ấy!"," anh kể lại. "Điều đó làm tôi được công nhận, nhưng cũng là áp lực với tôi. Tôi không muốn làm thầy giáo thất vọng."

Thợ làm bánh Djibril Bodian đã 2 lần giành được giải Paris Grand Prix, vào năm 2010 và 2015

Theo quy định, người chiến thắng cuộc thi Le Grand Prix de la Baguette không được phép thi đấu trong 4 năm sau đó. Nhưng sau khi giành được danh hiệu baguette ngon nhất Paris năm 2010, Bodian nói, "Tôi chỉ có một mong muốn: lại được thi càng nhanh càng tốt. Vì vậy, trong 4 năm, trong khi mọi người có thể nghĩ rằng tôi đang nghỉ ngơi trên vòng nguyệt quế, thì tôi đã làm việc, cố làm tốt hơn."

Năm 2015, Bodian đã chiến thắng cuộc thi lần thứ hai.

"Đó là một niềm vui to lớn và một vinh dự," anh nói và cười. "Nhưng khi tôi trở thành thợ làm bánh 22 năm trước thì không ai nghĩ rằng một chiếc baguette có thể đưa bạn đến Cung Điện Elysée."

Bodian thành công là nhờ ở cả nền tảng môi trường và giá trị Senegal của anh cũng như việc đào tạo ở Pháp.

"Tôi đã ngừng nghĩ mình là một người nước ngoài từ lâu, nhưng nguồn gốc của tôi đã làm cho tôi trở thành con người như hôm nay," anh nói. "Tất cả chúng ta đều bắt đầu với cùng dụng cụ, cùng giáo viên, nhưng một số người bắt đầu hiểu mọi thứ khác đi. Điều đó không liên quan gì đến nguồn gốc; đó chỉ là tài năng."

Những câu chuyện của Bodian, Bouattour, M'seddi và Sahal vang vọng lời nhắc nhở về nước Pháp ngày nay: một đất nước đa dạng và đa văn hóa gồm những người tự hào mình là người Pháp.

"Ai thắng trong cuộc thi thì người đó là người chiến thắng," M'seddi nói. "Người đó là nhà vô địch, cho dù là người nhập cư hay không."

Còn gì tuyệt vời hơn là véo một miếng bánh baguette?

Và trong khi anh gạt bỏ tầm quan trọng của việc gợi lên một gốc rễ nước ngoài, anh thừa nhận rằng có một yếu tố tự hào nhất định khi ai đó có nguồn gốc nước ngoài giành được giải cao nhất.

"Đó là người say mê văn hóa Pháp, người đã được hòa nhập như một người Pháp," anh nói. "Chúng ta cần làm cho mọi người thấy tự hào là người Pháp."

Để tự hào thì còn gì hơn là véo một miếng bánh baguette?

Hà Lê /Nguồn: BBC

LƯU KHÂM HƯNG (劉欽 興): VĂN HÓA BÁNH MÌ TÚI CỦA NGÔN NGỮ : Hàng năm, Paris tổ chức một giải Grand Prix để trao vương miện cho chiếc bánh mì (bánh mì nhỏ và dài) ngon nhất của thành phố - và trong nh .. .

CHÀNG TRAI TRONG LÚC PHẪN UẤT VÀ VỊ THIỀN SƯ

CHÀNG TRAI TRONG LÚC PHẪN UẤT VÀ VỊ THIỀN SƯ

Chuyện trên đời không phải lúc nào cũng được thuận theo ý mình, nhiều khi mâu thuẫn cứ liên tục ập đến như sóng biển từng cơn. Vậy làm sao có thể đối diện với nó một cách bình thản?

Hãy cùng theo dõi cuộc trò chuyện của chàng trai đang lúc phẫn uất và vị thiền sư.

Trời vừa hoàng hôn, đột nhiên có một người thanh niên trẻ tuổi, vẻ mặt dữ tợn bực bội chạy lên một ngọn núi gào thét. Người thanh niên này gào thét làm ảnh hưởng đến một vị thiền sư đang ngồi thiền cách đó không xa. Vị thiền sư hiền lành chậm rãi đi đến trước mặt người thanh niên và nở nụ cười. Sau đó, ông bắt chuyện cùng người thanh niên trẻ tuổi này… Trong lúc hai người họ nói chuyện, vị thiền sư một mực tươi cười và sẵn lòng nghe anh ta chia sẻ, thổ lộ.

Anh ta kể rằng: “Sau rất nhiều năm tháng gian khổ, hiện tại tôi đã được giữ một chức vụ tương đối ở công ty, nơi tôi đang làm việc. Tôi cũng đã có bạn gái. Nhưng mà bây giờ thì tất cả đã mất hết rồi. Tôi không hiểu vì nguyên nhân gì mà ông chủ luôn tìm cách muốn sa thải tôi, thậm chí hiện giờ ông ấy còn đang bắt tôi phải hướng dẫn cho một nhân viên mới được tuyển dụng. Hàng ngày, tôi đều phải chịu áp lực rất lớn. Còn bạn gái, sau khi biết tôi khó khăn đã nói lời chia tay. Lý do mà cô ấy đưa ra là, cô ấy không chấp nhận một người mà không thể lo được cho cô ấy một cuộc sống sung túc giàu sang. Tôi thực sự rất tuyệt vọng.”

Vị thiền sư vẫn lặng lẽ ngồi bên người thanh niên này và chăm chú nghe. Người thanh niên lại nói: “Tôi đã làm cho ông chủ này 8 năm liền, vậy mà ông ấy chỉ nói một câu bắt tôi rời đi. Còn bạn gái, lúc ban đầu mới vào thành phố này, không có ai nương tựa giúp đỡ, tôi đã giúp đỡ và chăm sóc cô ấy. Vậy mà, hiện giờ…” Người thanh niên kể đến đây, dường như anh ta rất phẫn nộ, hai mắt như có lửa cháy bừng bừng. Vị thiền sư ngồi bên cạnh, đưa tay vỗ nhẹ lên vai người thanh niên rồi ông kéo tay anh ta đi lên đỉnh núi. Những cơn gió mát lạnh dường như đã làm nguôi ngoai phần nào sự bực bội trong lòng người thanh niên, khiến anh ta bình tĩnh hơn.

Vị thiền sư bỗng nhiên dừng lại, rồi đưa hai tay ra bắt lấy một bông liễu đang bay trước mặt. Những bông liễu nhẹ nhàng mà ngang bướng, không chịu nằm yên trong bàn tay của vị thiền sư. Người thanh niên trẻ tuổi lặng lẽ nhìn vị thiền sư với vẻ khó hiểu. “Ha Ha, ta già rồi, không bắt được những bông liễu này nữa rồi!” Vị thiền sư nói xong, liền quay mặt về phía người thanh niên và nói: “Trên đời này có đủ thứ xinh đẹp và đặc sắc, nhưng không phải thứ gì chúng ta cũng đều bắt được. Nếu đã bắt không được, chi bằng hãy tiễn đưa chúng một đoạn đường, để chúng sống được càng tốt đẹp và đặc sắc hơn và cũng để cho chính bản thân mình được an bình, thoải mái hơn.”

Nói xong, vị thiền sư đưa bông liễu đang giữ trong tay lên rồi thả nó ra, bông liễu bay trong gió dưới ánh mặt trời càng trở nên xinh đẹp hơn. Nghe xong những lời nói của vị thiền sư, người thanh niên ngây người đứng lặng một lúc. Bỗng nhiên, trên mặt anh ta mỉm cười, rồi cúi người bái biệt vị thiền sư và quay người đi xuống núi. Sau khi trở về thành phố, người thanh niên trẻ tuổi miệt mài đem hết những kinh nghiệm mà anh ta có được dạy lại cho người mới. Ông chủ rất bất ngờ và không tin vào mắt mình thầm nghĩ: “Rõ ràng lúc trước cậu ta ủy khuất, bực bội vậy mà bây giờ lại dốc sức vì công ty, không một chút phàn nàn. Quả là không hiểu nổi!”

Trong lòng ông chủ rất cảm phục người thanh niên này. Đến thời điểm người thanh niên phải rời khỏi công ty, ông chủ đã cầm chặt hai tay anh ta và nói trong xúc động: “Tôi thực sự xin lỗi cậu! Tôi không ngờ cậu vẫn còn đối xử với tôi được như thế này! Sa thải cậu cũng là vì tôi có điều khó nói. Tôi sẽ ghi nhớ về cậu, sau này nếu có việc gì hãy quay lại tìm tôi!” Người thanh niên tươi cười rồi từ biệt ông chủ và sải bước đi ra cửa trong sự nuối tiếc của tất cả các đồng nghiệp trong công ty.

Thế rồi buổi tối hôm ấy, người thanh niên đã cầm lọ dầu phong thấp đến cho bạn gái cũ bởi vì anh ta biết bạn gái mình bị mắc bệnh này. Mỗi lần cô ấy không có thuốc xoa bóp sẽ thấy rất đau đớn. Cô gái khi nhận được lọ thuốc đã rất xúc động mà òa khóc. Sau khi trao cho cô gái lọ dầu, người thanh niên quay người rời đi trong thoải mái và phóng khoáng. Trong cuộc sống sau này, anh ta luôn luôn thủy chung thực hiện một nguyên tắc – gặp được ai hay duyên phận nào, anh ta đều quý trọng. Những thứ không thể nắm bắt được, anh ta sẽ cười tươi và tiễn đưa chúng một đoạn. Loại tâm thái này đã khiến anh ta giành được sự tôn trọng từ tất cả mọi người, và còn nhận được sự hồi báo, giúp đỡ của rất nhiều người. Cuộc sống của anh ta cũng dần dần thoát ra khỏi cảnh khốn khó. 

Về sau, người thanh niên này đã trở lại ngôi chùa trên núi để tìm gặp vị thiền sư với mong muốn được cảm ơn ông. Nhưng, thật không ngờ, người học trò của vị thiền sư đã cho anh ta biết rằng ông đã viên tịch. Người học trò này còn nói rằng, thời điểm mà thiền sư gặp anh ta, bệnh tình của ông vô cùng nặng, ông thường xuyên phải chịu đựng sự đau đớn và dày vò của bệnh tật. Nhưng thiền sư vẫn luôn luôn vui tươi và lạc quan với cuộc sống dù ông biết thời gian của mình không còn nhiều.

Nghe xong những lời này, người thanh niên trẻ tuổi cố gắng mỉm cười để che đi những giọt nước trong khóe mắt. Thời điểm này, anh ta mới hiểu được rằng vị thiền sư kia đã biết rõ chính mình bắt không được tính mạng của mình rồi, nhưng vẫn dùng chút sức lực cuối cùng để tự tiễn đưa chính mình một đoạn đường.

Người thanh niên trẻ tuổi hướng về nơi thiền sư viên tịch, cúi lạy rồi mỉm cười đi xuống dưới núi…

Mai Trà biên dịch