BÔNG SÚNG

BÔNG SÚNG

Chi Súng (danh pháp khoa học : Nymphaea) là một chi chứa các loài thực vật thủy sinh thuộc họ Súng (Nymphaeaceae). Tên gọi thông thường của các loài trong chi này, được chia sẻ cùng với một số chi khác trong họ này, là súng. Các lá của chi Nymphaea có vết khía chữ V nối từ mép lá tới cuống lá oiử khu vực trung tâm. Chi này có khoảng 50 loài, với sự phân bổ rộng khắp thế giới.

Chi này có quan hệ họ hàng gần với chi Nuphar, chúng khác nhau ở chỗ là các cánh hoa của chi Nymphaea lớn hơn nhiều so với các lá đài của đài hoa, trong khi ở chi Nuphar thì các cánh hoa lại nhỏ hơn so với các lá đài màu vàng (4-6 lá). Quả khi chín cũng khác nhau, với quả của chi Nymphaea chìm xuống dưới mặt nước ngay sau khi hoa khép lại, trong khi quả của chi Nuphar lại ở trên mặt nước cho đến khi chín.

Người Ai Cập cổ đại sùng kính hoa súng sông Nin, hay hoa sen như họ gọi nó. Súng xanh Ai Cập (Nymphaea caerulea), nở hoa vào buổi sáng và sau đó chìm xuống dưới mặt nước vào lúc chiều tối. Súng trắng Ai Cập (Nymphaea lotus) lại nở hoa vào buổi đêm và khép lại vào buổi sáng. Các dấu tích của cả hai loại hoa này đều được tìm thấy trong lăng mộ của Ramesses II.

Các loài súng không có quan hệ họ hàng gì với các loài loa kèn (huệ tây) thuộc họ Loa kèn(Liliaceae), bộ Loa kèn (Liliales) mặc dù tên gọi bằng tiếng Anh của chúng là water-lily (huệ nước). Chúng cũng không có quan hệ họ hàng gì với các loài hoa sen thực sự thuộc chi Nelumbo, là các loài hoa được sử dụng trong ẩm thực tại khu vực châu Á cũng như là loại hoa linh thiêng của đạo Hindu và đạo Phật.

Nhiều loại hoa súng thông thường trong các khu vườn thủy sinh thực chất là các giống lai ghép.

Các loài cây này sống lâu năm, mọc hoang dại trong ao, mương, kênh, rạch, láng nước, bàu trũng khắp mọi khu vực của Việt Nam. Vùng Đồng Tháp Mười có nhiều bông súng nhất Việt Nam. Hiện tại, việc khai thác loài hoa này còn tự phát, chưa có quy hoạch. Tuy nhiên các loài cây này có khả năng tái sinh mạnh. Chưa thấy tài liệu nào thống kê tại Việt Nam có bao nhiêu loài súng, mặc dù có một số tài liệu nói rằng có khoảng 5 loài.Trong một số tài liệu có nhắc tới súng lam(Nymphaea stellata = Nymphaea nouchali?), súng đỏ (Nymphaea rubra), súng trắng(Nymphaea lotus = Nymphaea pubescens?) v.v

Tại các chợ ở miền tây Nam Bộ, có thể thấy bán những bó cọng bông súng mập mạp nâu nâu mang bông có màu tím nhạt, cuộn tròn, tươi rói. Bông súng cắt khúc có thể được thưởng thức bằng cách chấm mắm kho, trộn gỏi, hay ăn sống, cũng như có thể

Video clip “Bông Súng” – Water Lily

http://www.youtube.com/watch?v=Y718MEMGkK8

http://www.youtube.com/watch?v=m8zMG_HlOmg&feature=relmfu

http://www.youtube.com/watch?v=z1W37EI1_rw&feature=related

Yên Huỳnh post
Nộm bông súng: món ngon mùa nước nổi 
theo tuoitre.vn 

TTO - Quê tôi ở vùng đất Tây nguyên nhiều đồi núi cũng lắm sông suối. Khí hậu chỉ hai mùa mưa nắng, một năm hai vụ lúa, còn lại là mùa nước lũ cá tôm rất nhiều. Bên cạnh những món ngon từ sông nước như tôm, cá, ốc, hến... phải kể đến bông súng.

Bông súng là loài cây dại mọc nơi ao hồ hoặc ở những thửa ruộng thấp vào mùa nước nổi. Loài cây này vươn lên theo nước lũ, nước càng dâng cao thì cuống lá, cuống hoa (dân quê gọi là cọng) càng dài. Lá trải rộng trên mặt nước và hoa vươn lên khỏi mặt nước trông rất đẹp.

Ở quê tôi có bông súng đỏ và bông súng trắng. Vào mùa nước lũ, các trai làng sau một ngày đánh lưới bắt cá thường mang về một bó bông súng như mang vẻ đẹp sông nước về nhà, vừa để cải thiện bữa cơm gia đình.

Người dân quê tôi thường làm nộm bông súng để tăng gia vị cho bữa cơm, vừa để cảm nhận vị ngon mang hương đồng gió nội. Các chú bác nông dân chiều chiều thích có đĩa bông súng trộn để đưa chén rượu xua tan mỏi mệt sau một ngày làm việc. Những người trẻ tuổi thích cái vị ngon dân dã của món ăn này nên thường gói chung vào nỗi nhớ quê nhà mỗi lúc đi xa.

Những bông súng vươn lên mặt nước bung nở mỗi sớm mai trở thành vẻ đẹp đồng quê đọng hoài trong ký ức mỗi người. Với những người xa quê, món ngon từ bông súng hòa trong nỗi nhớ về miền quê ngập tràn gió núi, thơm thảo từng con nước lớn ròng.

Bông súng thường lấy cọng làm món ăn. Hái bông súng là nhổ cọng hoa bó lại mang về. Cọng bông súng thường to, mọng nước có thể làm được nhiều món ăn mang đậm hương vị đồng quê. Bông súng muối làm dưa dùng để kho với cá, thịt rất ngon. Người ăn cảm nhận được vị ngọt thanh trong từng cọng bông súng muối vừa dai vừa mặn mà. Nhưng dễ làm nhất có lẽ là vẫn là nộm bông súng.

Cọng bông súng tước vỏ, rửa sạch ngắt thành đoạn ngắn, vắt chanh vào trộn đều cho mềm rồi gắp ra đĩa. Dầu ăn phi hành chín thơm cho thêm ít da heo xắt lát nhỏ và tôm khô, thêm chút gia vị cho thật thấm rồi chan đều lên đĩa nộm. Sau đó rắc một ít đậu phộng rang giã nhỏ và vài cọng rau thơm. Chuẩn bị một chén nước mắm ớt tỏi tùy khẩu vị là đã có món nộm bông súng ngon tuyệt.

Nộm bông súng đậm đà hương vị đồng quê - Ảnh: L.Q.T.

Đây là món ăn dễ làm, không tốn kém nhiều lại mang đậm hương vị đồng quê từ các thứ dùng làm món nên để lại ấn tượng sâu đậm trong ký ức người dân quê, nhất là những người con xa quê.

Ăn món nộm bông súng, người ăn cảm nhận được vị ngọt của phù sa và mát lành của sông nước đồng quê trong từng cọng bông súng. Vị chua của chanh cùng đậu phộng rang giòn béo thơm như mang theo cả nắng gió hòa vào vị ngon của phù sa sông nước để lại ấn tượng khó phai. Vị cay của ớt tươi và thơm thơm của hành ngò góp vào món nộm như trộn hơi ấm vườn nhà làm cho món ăn càng da diết mỗi lúc xa quê.

Tây nguyên đang mùa mưa, quê tôi đang đợi lũ về, thấp thoáng sau cánh đồng trắng nước là hình ảnh bông súng và thoảng hương vị thơm ngon của món nộm bông súng.

LÊ QUANG THỌ

Nguồn đọc thêm: http://www.xaluan.com/modules.php?name=News&file=article&sid=210490#ixzz2EPuGszOG
http://www.xaluan.com/

Vĩnh Bảo sưu tầm 8/12/2012