TỬ THẦN TRONGHOA TRÁI QUANH TA

Như chúng ta đã biết, mỗi loài muốn tồn tại đều trang bị một thứ vũ khí cho riêng mình và được di truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác. Thứ vũ khí đó có thể vô hại với loài này nhưng rất lợi hại với loài khác. Trong bài này, chúng ta cùng tìm hiểu một số loài thực vật ở nước ta có độc tố hiểm nguy với con người.

1/- Cây ngót nghẻo : ăn là nghẻo : Không chỉ ở các dãy núi cao mà ở các khu rừng ngập mặn ven biển từ Huế đến Cà Mau cũng phân bố một loài thực vật có hoa đẹp rực rỡ nhưng có độc tính cao: ngót nghẻo – Gloriosa superba. Đây là một loại cây sống lâu, thân thảo dài 1 – 2m, lá hình mũi mác, đầu tận cùng bằng một tua cuộn hình xoắn ốc quấn bám cho thân leo. Trái dạng nang hình chuỳ dài, chứa nhiều hạt, khi chín có màu đỏ tươi. Mùa hoa vào tháng 5 – 6, mùa quả từ tháng 6 – 8. Độc nhất ở rễ củ.

Chất độc đáng lưu ý có trong cây là colchicin, chỉ cần 5mg cho 1kg thể trọng cũng đủ gây chết rất nhanh. Ngộ độc do ăn phải cây ngót nghẻo gây bệnh cảnh cấp tính sau 2 – 6 giờ, đau rát miệng, khát nước sau đó nôn, buồn nôn dữ dội, đau bụng và tiêu chảy, tiêu máu nặng dẫn tới truỵ tim mạch, rối loạn tri giác, co giật, suy hô hấp, tiểu máu, thiểu niệu. Diễn tiến xuất huyết, thiếu máu, yếu cơ vào những ngày thứ hai, thứ ba tiếp theo. Nếu qua khỏi thường bị rụng tóc sau 1 – 2 tuần.

2/- Cây lá ngón : vẻ đẹp thần chết : Khi những cơn mưa đầu mùa đổ xuống các cánh rừng ở độ cao 200 – 2.000m, cũng là lúc loài lá ngón Gelsemium elegans khoe sắc từng chùm hoa vàng rực rỡ. Nhưng chỉ cần một chiếc lá mỏng manh hay chùm hoa đẹp đẽ kia có cơ hội xâm nhập vào cơ thể các loài máu nóng, lập tức các độc tính ancaloit sẽ gây ra triệu chứng khát nước, đau họng, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn… sau đó là mỏi cơ, giảm thân nhiệt, hạ huyết áp, răng cắn chặt, sùi bọt mép, đau bụng dữ dội, tim đập yếu, khó thở, đồng tử giãn và chết rất nhanh do ngừng hô hấp.

Mức độ độc của cây giảm theo thứ tự: rễ, lá, hoa, quả, thân cây. Các nhà khoa học đã tìm thấy 17 đơn phân ancaloit gây độc được chiết ra từ lá ngón.

Nước của rau má tươi nguyên cây rửa sạch và giã nát có thể giải độc lá ngón, hoặc giã nhỏ cây rau muống lấy nước uống, hoặc cho nạn nhân uống nước phân trâu, phân bò để nôn độc tố ra…

3/- Cây sơn : sơn ăn tuỳ mặt : Cây sơn có tên khoa học Rhus succedanea được trồng rất phổ biến ở nước ta (vùng Phú Thọ) để lấy nhựa, và cũng mọc tự nhiên trong rừng. Cây có chất nhựa, được nhân dân ta chế ra “sơn ta” để gắn gỗ, làm đồ thủ công mỹ nghệ, sơn mài. Chất laccol trong sơn ta gây dị ứng mạnh đối với da. Những người có cơ địa dị ứng chỉ đi ngang qua cây hay ngửi thấy đã bị lở sơn và lở nặng, bỏng rát, khó chịu.
Chữa lở sơn cần tránh rửa nước lã, tránh gãi hoặc chà xát lên chỗ da bị tổn thương; có thể dùng lá khế tươi giã nát đắp lên; chấm nước chè tươi, nước lá bàng, hoặc nước muối sinh lý (0,9%) vào vết thương; dùng lá sen khô, sắc lấy nước đặc rửa chỗ lở sơn mỗi ngày 2 – 3 lần; nếu có dấu hiệu nhiễm khuẩn thì chấm thuốc tím pha thật loãng 1/4.000 lên chỗ tổn thương và cần dùng thêm kháng sinh toàn thân. Có thể uống các thuốc kháng histamin chống dị ứng. Cách tốt nhất để không bị “sơn ăn tuỳ mặt” là tránh tiếp xúc với loài cây này.

4/- Cây sui (thuốc bắn): bò rừng cũng chết : Cây sui (Antiaris toxicaria) còn được gọi là cây thuốc bắn, được một số vùng phía Bắc nước ta dùng làm chăn, nhưng lại có độc tố khủng khiếp nhất. Từ xa xưa, các thợ săn dân tộc ít người ở miền núi đã biết dùng nhựa của loài cây này tẩm vào mũi tên săn thú rừng,

chỉ cần một phát trúng đích thì ngay cả một con bò rừng cũng không có cơ hội sống sót ! Bị nhựa sui bắn vào mắt sẽ gây viêm sưng có khi mù, nếu nhựa dính vào vết thương hay trên da bị trầy xước lập tức ngộ độc với triệu chứng rầm rộ và rất nhanh: các cơ giãn ra trong đó có cơ tim, khiến nhịp tim chậm dần và ngừng hẳn, người nhão, mềm, mắt nhắm nghiền và mặt xanh tái.

Khi đi rừng, nếu bị nhựa sui bắn vào mắt hay dây vào vết thương, cần nhanh chóng rửa sạch, khẩn trương đưa đi cấp cứu.

5/- Cây sừng trâu : hạ cả trâu : Sừng trâu Strophanthus caudatus thuộc họ trúc đào Apocynaceae (một loài có độc tính), hoa rất đẹp, quả ngộ nghĩnh như chiếc sừng trâu, nhưng độc tính thuộc loại mạnh. Cả lá, rễ, hạt và nhựa đều độc.

Nhựa cây sừng trâu thường được trộn với nhựa cây thuốc bắn để tẩm vào mũi tên săn thú. Hạt là nguyên liệu chế strophanthin pha thuốc tiêm trị bệnh tim vì trong hạt chứa các glycozit có tác động đối với tim (nhưng dùng quá liều chỉ định sẽ gây ngộ độc).

Khi ngộ độc, người bồn chồn vật vã, nôn kéo dài gây hội chứng mất nước và rối loạn điện giải, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu, ù tai thở khó, mắt mờ dần và nhịp tim rối loạn, lúc nhanh lúc chậm, triệu chứng rầm rộ. Nếu không cấp cứu kịp thời có thể tử vong trong vòng 48 giờ. Bị ngộ độc cần khẩn trương gây nôn, rửa dạ dày, cho uống thuốc tẩy, nằm nơi thoáng, yên tĩnh và truyền dịch, tiêm thuốc trợ tim…

6/- Cây bồng bồng : hoa độc bên đường :Bồng bồng có tên khoa học Calotropis gigantea, có hoa to, đẹp và mọc rất nhiều ven đường các tỉnh miền Trung. Nhựa của nó với liều thấp sẽ gây nôn, liều cao gây độc mạnh như nhức đầu, chóng mặt, sốt, nổi ban khắp người, yếu sức sẽ bị ép tim, ngủ lịm, khó thở.

Đây cũng là cây thuốc thường được dùng chữa kiết lỵ nhẹ, dùng ngoài trị viêm khớp, đắp lên ghẻ mụn, các vết loét, lậu, giang mai; trộn với mật ong đắp lên các mụn loét trong miệng. Tẩm vào bông rồi vò viên nhét vào lỗ răng đau sẽ làm ngưng đau nhức.

Lưu ý: nếu chúng ta không kiểm soát được độc tính của loài này, xin đừng tự dùng chữa bệnh như đã nêu.

Nguyễn Anh Châu post

(theo Phùng Mỹ Trung nhà nghiên cứu độc lập sinh vật rừng, quản trị viên trang sinh vật rừng Việt Nam)

Thêm:

Tìm hiểu hai loại cây "sắc đẹp nguy hiểm" ở Việt Nam

Cây sò đo cam gây ảnh hưởng đến sinh thái và cây trúc đào có chất độc chết người.

Có những loại cây cảnh chúng ta vẫn rất thường thấy xung quanh nhà, trường học, công viên… gần gũi và quen thuộc, song tiềm ẩn bên trong lại là những chất độc có thể gây nguy hiểm cho con người nếu vô tình tiếp xúc đấy!

Sò đo cam

Sò đo cam là loại cây rất thường thấy trên vỉa hè hoặc trong những chậu cây cảnh trồng trong nhà, tập trung nhiều ở khu vực Lâm Đồng. Cây có xuất xứ từ châu Phi, tên khoa học là Spathodea Campanulata mà chúng ta còn hay gọi là chuông đỏ, hồng kỳ hay uất kim hương châu Phi… Là loại cây thân gỗ nhỏ, hoa của cây sò đo cam mọc thành từng cụm và có màu sắc rất bắt mắt nên được trồng rất nhiều đấy các bạn!

Sở dĩ, sò đo cam thường được trồng nhiều ở Việt Nam bởi đây là loại cây chịu bóng, dễ trồng. Thêm vào đó, hoa của cây rất đẹp, phát triển nhanh do thích nghi với môi trường.

Hoa của sò đo cam mọc nhiều nên hạt cây rất dễ phát tán đi xa nhờ gió. Từ đó, những vùng đất nông nghiệp hoặc bỏ hoang xuất hiện rất nhiều loại cây này, lấn chiếm đất sống của những cây trồng khác. Các nhà khoa học cũng như Tổ chức Thiên nhiên Thế giới đều công nhận sò đo cam là loại cây xâm thực gây hại ở những quốc gia như Hawaii, Fiji, Polynesia và Samoa.

Thêm vào đó, ẩn sau vẻ đẹp rực rỡ, sò đo cam lại chứa trong mình một loại chất độc rất nguy hiểm, được gọi là biolarvicides, thường có trong hoa của cây. Đây là loại chất độc gây ảnh hưởng tới nhiều sinh vật sống xung quanh sò đo cam, khiến hệ sinh thái bị thay đổi. Nếu không có các biện pháp kịp thời, sò đo cam sẽ gây ra sự biến mất dần dần của các quần thể động vật sống xung quanh cây, đe dọa đa dạng sinh học bản địa.

Trúc đào

Một loại cây khác được trồng rất nhiều tại Việt Nam đó chính là cây trúc đào. Trúc đào là loại cây bụi, cao khoảng 2 - 6m, có hoa nhỏ mọc thành cụm ở đầu mỗi cành, màu sắc đa dạng như trắng, vàng, hồng… vì thế rất được chuộng làm cây cảnh.

Được đánh giá là có độc tính cao như cây lá ngón, những bộ phận trên cây trúc đào như hoa, lá, vỏ cây… đều gây nguy hiểm cho con người và động vật. Rất nhiều trường hợp được ghi nhận là nhiễm phải độc của trúc đào chỉ vì vô tình nếm hoa, ngửi phải khói khi thiêu hủy cây. Chất độc của một lá cây trúc đào này có thể gây tử vong cho trẻ em. Khi lá được sắc khô, độc tính của nó còn cao hơn.

Ngoài ra, chỉ cần dùng nước có hoa trúc đào rơi xuống là đã có thể bị ngộ độc… Khi bị ngộ độc trúc đào, nạn nhân có những triệu chứng từ đường ruột đến tim: buồn nôn, tổn thương vùng bụng, loạn nhịp tim; nếu nặng, chất độc có thể gây tác động đến hệ thần kinh trung ương.

Theo tiến sĩ Nguyễn Thanh Huyền - Trưởng khoa Tài nguyên Dược liệu thuộc Viện Dược liệu, Hà Nội khuyến cáo: "Cây Trúc đào được dùng làm nguyên liệu để chiết xuất hoạt chất oleandrin, là một loại thuốc để điều trị bệnh tim. Tuy nhiên, vì có độc tính cao nên trúc đào không dược sử dụng trong lĩnh vực y học cổ truyền mà chỉ dùng để chế thuốc trừ sâu".

Trong trường hợp bị ngộ độc với các triệu chứng nêu trên, bạn nên đến ngay phòng cấp cứu hoặc sở y tế gần nhất. Việc đầu tiên cần làm là kích thích nôn, rửa ruột để giảm thiểu và loại bỏ chất độc ra khỏi cơ thể một cách nhanh nhất. Một số biện pháp "cấp tốc" như uống nước chè, nước cam thảo sắc hay than hoạt tính cũng giúp ích cho việc ngăn chặn chất độc lan tỏa trong cơ thể.

Nếu để da hoặc mắt tiếp xúc với nhựa cây trúc đào, bạn cần rửa sạch bằng xà phòng dưới vòi nước mạnh để tẩy sạch độc tố.

Dù là loại cây được đánh giá là độc nhất thế giới, có thể gây nguy hiểm tính mạng con người, đặc biệt là trẻ em, nhưng loại cây này vẫn còn được trồng khá nhiều để làm cảnh. Vậy nên, các bạn phải hết sức cẩn thận nhé!

Những loại cây, hoa có độc

Trồng cây xanh trong nhà là rất tốt, nhưng mọi người cũng nên lưu ý một số thông mình trồng thông dụng nhưng thật sự cũng không tốt cho sức khỏe vì nó có độc. Sưu tầm được bài này nên post lên đây cho mọi người xem.

Lô hội

Lô hội (còn gọi là Nha đam, Long tu) là một loài cây thuộc chi lô hội, có tên khoa học là Aloe vera, thuộc họ hành tỏi. Theo nghĩa Hán, lô có nghĩa là đen, hội là hội tụ, đọng lại, ý chỉ nhựa cây lô hội khi cô lại có màu đen, có thể đóng thành bánh.

Theo truyền thuyết Ai Cập, nữ hoàng Cléopâtre đã sử dụng lô hội để tạo ra một làn da mịn màng, tươi tắn. Còn đại đế Hy Lạp Alexandros đã dùng nha đam để chữa vết thương cho binh lính của mình trong những cuộc viễn chinh. Và cho đến hôm nay, con người cũng chứng minh và khẳng định được vai trò của cây lô hội trong cuộc sống đời thường. Cụ thể, lô hội là một vị thuốc rất thông dụng trong dân gian với nhiều công dụng hữu ích không chỉ đối với sức khỏe, mà có tác dụng làm đẹp.

Tuy nhiên, Đông y xếp lô hội vào loại thuốc tẩy xổ và trục thủy. Những người bị bệnh tim được khuyến cáo tránh dùng, vì có nguy cơ gây loạn nhịp tim và không được sử dụng cho trẻ em. Ngoài ra, nhựa lô hội nếu dùng liều cao có thể gây ngộ độc, xuất huyết đường tiêu hóa… Với phụ nữ có thai, nếu sử dụng quá liều có thể gây sẩy thai.

Vạn niên thanh

Vạn niên thanh (còn có tên gọi Ngưu vĩ thất, Xung thiên thất, Khai khẩu kiểm, Thanh ngư đảm, Thanh long đảm...), Thuộc loại cây cảnh, Vạn niên thanh có màu sắc và hình dáng thanh nhã, dễ trồng, sống được trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, không cần nhiều ánh sáng và nước, đỡ tốn công chăm sóc, giá lại rẻ nên được ưu ái trồng rộng rãi ở trong nhà, ngoài sân hay trong phòng làm việc, đặc biệt ở Việt Nam.

Độc tính của cây chủ yếu là do tinh thể calcium oxalate trong tế bào cây và các enzyme phân giải protein trong các tế bào tạo tinh thể. Nếu vô tình nhai phải lá cây, những tinh thể calcium oxalate có thể gây ra cảm giác ngứa, đau rát, phù trong miệng và đường tiêu hóa, sùi bọt mép, nôn mửa... Trong một số trường hợp, việc tiếp xúc với lá cây cũng có thể gây ra các triệu chứng này nhưng rất hiếm, chủ yếu chỉ là viêm da nhẹ.

Y học hiện nay chỉ mới ghi nhận một ca ngộ độc vạn niên thanh phải can thiệp bằng phẫu thuật vào năm 2005. Đó là trường hợp một bé gái 12 tuổi ở Cộng hòa Czech nuốt phải lá Vạn niên thanh và bị thủng động mạch chủ thực quản, gây xuất huyết ồ ạt.

Ngô Đồng

Ngô đồng (còn gọi Ngô đồng cây dầu lai có củ, Sen lục bình), thuộc họ thầu dầu. Cây có gốc phình to như cái lọ, xù xì, mập, phân nhánh ít.

Vỏ Ngô đồng dùng làm thuốc tẩy, trị táo bón, gây nôn, lợi sữa. Lá dùng trị ghẻ lở. Trong dân gian, người ta dùng cuống lá dầm nát, đặt rịt chữa sa tử cung và dùng cuống lá, thân cây, giã ra chế nước sôi uống trị ho ra máu, khạc ra máu. Cây có tác dụng mạnh đến các mô bị viêm nhiễm khi các mô này có nguy cơ làm mủ như: nhọt độc, viêm cơ, viêm hạch, viêm tuyến mang tai.

Tuy nhiên, toàn thân cây, đặc biệt là củ và hạt có chứa chất độc curcin gây chóng mặt và buồn nôn nếu ăn phải

Vào tháng 4/2010, 9 học sinh của trường THCS Liên Minh (Hà Tỉnh) đã phải điều trị ở Bệnh viện đa khoa huyện Đức Thọ vì bị ngộ độc với những triệu chứng như đau đầu, choáng, nôn mửa… do ăn quả ngô đồng.

Xương rồng Bát tiên

Xương rồng Bát tiên là cây ưa ánh sáng, nếu trồng ở nơi có ánh sáng trực tiếp chiếu vào càng nhiều thì cây phát triển tốt, hoa nỡ đều đặn, nắng ít hơn thì lá phát triển tốt hơn và ít hoa hơn. Nếu cây được trồng trong chậu, hay bồn hoa thì dễ chăm sóc hơn khi trồng dưới đất do lượng nước dư khó điều chỉnh và cây dễ bị úng vào mùa mưa.

Theo các nhà thực vật học, nhựa của cây xương rồng Bát tiên gây bỏng rát da khi tiếp xúc.

Thông thiên

Cây thông thiên (còn gọi là Hoàng giáp trúc đào), toàn cây có nhựa mủ trắng. Cành dài mềm, màu trắng xám mang nhiều vết sẹo do lá rụng để lại. Lá nguyên hình mác hẹp, mọc so le. Hoa màu vàng tươi có 5 cánh tràng lớn xếp vặn đều, dính liền nhau thành ống ngắn ở dưới, trên xòe hình phễu.

Thông thiên là một trong những loài thực vật có độc tính cao nhất - thevetin và neriin - là các glucozides tim mạch có tác động đặc biệt đối với tim, đã được dùng làm thuốc chữa suy tim với liều rất thận trọng. Thành phần độc này có mặt trong toàn cây lá, hoa, trái đặc biệt ở hạt gây ngộ độc chết người nếu ăn phải. Có nơi người ta dùng hạt thông thiên giã nát, chế biến làm thuốc trừ sâu.

Về triệu chứng ngộ độc, ăn phải hạt thông thiên có thể gây ra triệu chứng đường ruột và đặc biệt nguy hiểm trên hệ tim mạch. Các triệu chứng tiêu hoá xuất hiện sau khi ăn 10 – 15 phút, gồm buồn nôn, đau bụng, nôn mửa dữ dội, tiêu chảy gây mất nước sau đó mệt lả, nhức đầu, lơ mơ, lú lẫn. Hệ tim mạch thường bị ảnh hưởng gây rối loạn nhịp tim nghiêm trọng, đầu tiên nhanh nhịp tim sau đó nhịp chậm lại, không đều, diễn tiến rung thất, trụy tim mạch, không đo được huyết áp, tử vong nhanh nếu không xử trí kịp thời. Ngộ độc do cây thông thiên cũng gây triệu chứng nổi hồng ban, nổi mề đay do viêm da.

Theo Internet