Mã đáo thành công

Xem ra nguyên gốc thì “mã đáo thành công” chẳng liên quan đến con ngựa cụ thể nào, cũng chẳng liên quan đến chuyện ngựa đến ngựa đi như các vị “cắt nghĩa” hằng tưởng
Tết năm nay thấy câu "Mã đáo thành công" này bị bắn ra hơi nhiều. Chúc Tết mấy năm trước mọi người hay chúc nhau thành công, thành đạt..., thì năm nay vớ được câu này có sẵn chữ thành công, thế là cứ như súng liên thanh, tuôn ra liên miên bất tận.

Nhiều người "cắt nghĩa" (cắt nát nghĩa) câu này, rằng ngựa là sức mạnh, ngựa là động lực, ngựa là tốc độ, ngựa là thời gian... nên có ngựa là có được yếu tố quyết định giành chiến thắng, đạt được mục tiêu, tức là thành công. Ấy là ghép thô chữ "mã đáo" với chữ "thành công". Bây giờ kiếm đâu ra ngựa thật, thế là mua bức vẽ con ngựa, mua cục nhựa mẩu đồng đúc hình con ngựa về, đợi chờ đến năm con ngựa như năm Giáp Ngọ này, gọi là "mã đáo".
Thực ra "mã đáo thành công" nghĩa là thành công dễ dàng và nhanh chóng. Nó xuất hiện trong các vở kịch đời Nguyên, được cho là xuất xứ từ chuyện "Tần Thủy Hoàng bái thạch". Vào năm thứ 2 sau khi thống nhất thiên hạ lên ngôi Thủy Hoàng đế, trên đường đi tuần phía đông, nghe nói có khối đá ngũ sắc của Nữ Oa vá trời năm xưa còn sót lại có thể giúp bảo vệ giang sơn, Tần Thủy Hoàng liền đến lễ khối đá đó. Sau khi lễ khối đá đó trở về thì đúng là thiên hạ thái bình, Tần Thủy Hoàng liền sai các quan làm thơ chúc mừng. Khi đó có thuật sĩ là Từ Phúc làm thơ có câu rằng "Vạn mã thiên quân ngự trì đạo, Thủy Hoàng bái thạch đắc thành công-Muôn ngựa nghìn quân rong đường rộng, Thủy Hoàng lạy đá đã thành công". Bài thơ nay không còn, nhưng vùng duyên hải phía đông Trung Quốc còn được gọi là mã đạo, nghĩa là đường lớn. Tần Thủy Hoàng nhờ có đường lớn mới đến lạy đá thành công. Đến đời Nguyên, nghệ thuật kịch phát triển đã đưa tích này lên sân khấu, và cụm “mã đáo thành công” này bắt đầu xuất hiện trong lời thoại các vở kịch.
Xem ra nguyên gốc thì “mã đáo thành công” chẳng liên quan đến con ngựa cụ thể nào, cũng chẳng liên quan đến chuyện ngựa đến ngựa đi như các vị “cắt nghĩa” hằng tưởng tượng. Trước kia người có học “sính chữ”, còn bây giờ thì cả thiên hạ thích "hay nói chữ".ThS. BS. Nguyễn Quốc Thái
Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai

Ý nghĩa của từ mã đáo thành công là gì: 

mã đáo thành công nghĩa là gì? Ở đây bạn tìm thấy 3 ý nghĩa của từ mã đáo thành công. Bạn cũng có thể thêm một định nghĩa mã đáo thành công mình

1.

mã đáo thành công "Mã = ngựa", "Đáo, giống như chữ đáo hạn hay đến hạn, dịch theo nghĩa khác có nghĩa là trở về", chữ "Thành Công có nghĩa là thắng lợi, đạt được điều mong muốn".  "Mã Đáo Thành Công" có nghĩa tiếng Việt là "ngựa quay trở về là thành công! Nguyên do dẫn đến thành ngữ " mã đáo thành công" đó là: Ngày xưa, người Trung Hoa trên ở phương Bắc sinh sống trên các bình nguyên, đồng cỏ, nơi mà có rất nhiều ngựa hoang. Đến mùa xuân hàng năm, người ta thường thả ngựa nuôi (đã được thuần phục) để vào các cánh đồng, bình nguyên hay các khu rừng để có thể dụ được ngựa hoang kéo đàn về lại trang trại của mình.  Một khi thả ngựa nuôi của mình ra thì có nhiều khả năng xảy ra: hoặc là ngựa mình đi mất mà không trở về (có thể bị thú dữ ăn thịt, có thể bị người ta bắt hay có thể nhập đàn với ngựa hoang đi luôn...) hoặc là quay trở về và có thể dẫn theo ngựa hoang nữa! Vì vậy, vào mùa thu và mùa đông, nếu ngựa quay trở về thì có nghĩa là mình đã thắng lợi trong việc vẫn giữ được con ngựa của mình (trước cái đã, ít nhất là không mất nó), sau đó là có thêm ngựa nữa (có thể là 1 hay nhiều con)!

Vĩnh Bảo sưu tầm 2/2/2014