NGUỒN GỐC LỄ PHẬT ĐẢN
Phật Giáo lấy ngày rằm tháng 4 ÂL làm ngày lễ Phật Đản (năm 2013 nhằm ngày thứ sáu 24/5, là năm thứ 2557 đản sinh), là ngày lễ lớn của các Phật Tử kỷ niệm ngày khai sinh ra Đức Thích Ca Mâu Ni.
Trong lịch sử Phật Giáo có nói, khoảng năm 560 đến 482 trước công nguyên (Tr.CN) ở Ấn Độ. Siddhartha Gautama (Tất Đạt Đa) là tên vị hoàng tử một vương quốc nằm phía bắc Ấn Độ (nước Ấn Độ thời bấy giờ cũng đang bị chia năm xẻ bảy), năm ngài 29 tuổi sau những buổi đi thị sát thực tế ngoài dân chúng, hoàng tử thấy cuộc đời đầy sự đau khổ, đời sống giữa người nghèo và người giàu quá chênh lệch, mà người nghèo lại chiếm đại đa số trong xã hội.
Bấy giờ xã hội Ấn Độ được chia làm bốn giai cấp :
- Bậc thứ nhất : các tu sĩ đạo Bà La Môn làm chủ, coi riêng việc tế tự.
- Bậc thứ hai : giới Lý Đế Lợi tức các nhà quý tộc làm chủ, coi về chính trị hành chánh.
- Bậc thứ ba : là Phệ Xá tức hạng người trưởng giả giàu có, giới địa chủ chuyên áp bức kẻ dưới.
- Bậc thứ tư : là người nghèo lao động, hạng cùng đinh chỉ đi làm nô lệ cho địa chủ, là thành phần đông đảo nhất.
Vì thế hoàng tử Gautama muốn đi tìm ý nghĩa chân thật của cuộc sống, ngài đã từ bỏ địa vị vương gia, bỏ lại ba người vợ và một con trai, đi đến núi Toàn Sơn tìm đường tu khổ hạnh như người cùng đinh. Trải qua nhiều chông gai thử thách, ma quỷ cám dỗ nhưng ngài nhất quyết nhập định tại gốc cây bồ đề tại làng Bihah.
Năm 528 Tr.CN, ngài thấy sự soi sáng mà ngài đang tìm và hiểu nguyên nhân của sự đau khổ, rồi ngài truyền dạy triết lý Buddha (có nghĩa tâm linh được soi sáng) cho các đệ tử xong thì đi vào cõi niết bàn. Trước lúc viên tịch ngài đã thốt lên câu “Nay ta đã lên cõi Niết Bàn, nghĩa là lên đến chỗ cực lạc của thế giới”.
Từ đó triết lý Buddha ra đời, người ta gọi vắn tắt là đạo Phật, đặt tên ngài là Sakyamuni (Thích Ca Mâu Ni); Truyền thuyết Phật Giáo cho rằng ngài là con của Đức Phật Tổ Như Lai giáng thế.
Sau khi Đức Thích Ca Mâu Ni viên tịch, các đệ tử của ngài gom góp các triết lý, các di ngôn lại thành 3 quyển sách gọi là kinh Tam Tạng (Tạng có nghĩa là chứa, Tam Tạng là các lời Đức Phật nói chứa vào trong ba quyển kinh này) gồm : Kinh tạng (những lời về luân thường đạo lý), Luật tạng (những lời về giới cấm) và Luận tạng (những phát triển trong triết lý đạo Phật).
Hiện nay Phật giáo chia làm 2 nhóm tu : nhóm Tiểu thừa tu rất đơn giản và nhóm Đại thừa có nhiều sắc thái phức tạp.
Trở lại với ngày sinh của Đức Thích Ca Mâu Ni, có sách ghi ngài sinh vào ngày mùng 8 tháng 4 ÂL nhưng tính theo lịch mới của Grégorius (thế kỷ XVI) thì lệch đi 7 ngày so với âm lịch. 
Nên các nước điều chỉnh ngày theo lịch mới và ngày sinh của Đức Phật nhằm vào ngày rằm tháng 4.
Nên các nước điều chỉnh ngày theo lịch mới và ngày sinh của Đức Phật nhằm vào ngày rằm tháng 4.
Theo truyền thuyết trước lúc Hoàng Hậu mang thai ngài, bà nằm mộng thấy một người vàng đến đầu thai mà sinh ra ngài (có sách viết, bà nằm mộng thấy một một con voi trắng có sáu ngà biến thành hào quang soi vào bụng, rồi bà mang thai đủ 10 tháng. Đến lúc sinh bà thấy bên sườn phía phải có một bông sen nở ra để đỡ ngài lên, rồi có hai con rồng (Long Vương) phun nước tắm cho ngài và có bách thần xuống chăm sóc.
Khi mới lọt lòng da ngài màu vàng, còn lông tóc dựng ngược đã biết đi bảy bước, một tay chỉ trời một tay chỉ đất mà nói : “Trên có trời, dưới có đất, duy có ta là quý hơn tất cả”)
Trong ngày Lễ Phật Đản, các chùa cử hành lễ rất trọng thể, các Phật tử cung kính ngồi nghe các Hòa Thượng, Thượng Tọa thuyết giảng kinh Phật. Còn ở gia đình họ dâng hương lên bàn thờ Phật với tấm lòng mộ đạo. Lễ Phật Đản chỉ có dâng hương và nghe kinh tại các chùa, ngoài ra không có không khí hội hè như Lễ Giáng Sinh của người theo đạo Thiên Chúa.
Trong ngày Phật Đản, thường có nhiều hình thức nghi lễ, nhằm mục đích truyền bá giáo lý sâu rộng trong nhân gian, giúp đỡ mọi người xây dựng cuộc sống được an lạc và hạnh phúc hơn. Nghi lễ tắm Phật dựa vào truyền thuyết hai vị Long vương phun hai dòng nước, một dòng nước lạnh và một dòng nước nóng, tắm cho Thái tử Gautama (Tất Đạt Đa) trong ngày đản sanh nói trên.
Khi múc gáo nước đầu tiên, tắm bên vai phải của tôn tượng Đức Phật đản sanh nhỏ nhắn, chúng ta tâm nguyện rằng : dù trên đời có gặp việc phải, vừa ý, gọi là thuận cảnh, tâm của chúng ta vẫn bình tĩnh thản nhiên. Khi múc gáo nước thứ hai, tắm bên vai trái của tôn tượng xinh xắn, chúng ta tâm nguyện rằng : dù trên đời có gặp việc trái ý, gọi là nghịch cảnh, tâm của chúng ta vẫn bình tĩnh thản nhiên.
Nguyễn Việt
(trích trong sách “Tục lệ thờ cúng trong gia đình ngoài xã hội” của tác giả – đã xuất bản)
Lễ Phật Đản
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Phật Đản (chữ Nho 佛誕; sa. Vaisakha; p. Visakha, nghĩa là ngày sinh của đức Phật) là ngày kỷ niệm Đức Phật sinh ra tại vườnLâm-tì-ni, năm 624 TCN, diễn ra vào ngày 15 tháng 4 âm lịch hàng năm. Theo truyền thống Phật giáo Đông Á ngày này chỉ là ngày kỷ niệm Phật Đản sinh; tuy nhiên, theo Phật giáo Nam truyền và Phật giáo Tây Tạng thì ngày này là ngày Tam hiệp (Phật đản, Phật thành đạo và Phật nhập Niết-bàn). Trước năm 1959 các nước Đông Á, thường tổ chức ngày lễ Phật đản vào ngày mồng 8 tháng 4 âm lịch[1]. Nhưng Đại hội Phật giáo thế giới lần đầu tiên, tại Colombo, Tích Lan, 25 tháng 5 đến 8 tháng 6 năm 1950, các phái đoàn đến từ 26 nước là thành viên đã thống nhất ngày Phật đản quốc tế là ngày rằm tháng Tư âm lịch[2].
Phật Đản là ngày lễ trọng đại được tổ chức hằng năm bởi cả hai truyền thống Nam tông và Bắc tông. Ngày nay người ta thường biết đến Phật Đản qua tên gọi Vesak. Vesak là tiếng Sinhala có thể được đọc trại ra từ Vaishākha trong tiếng Pali, là tên gọi của tháng Hai lịch pháp Ấn Độ giáo. Ở Ấn Độ, Bangladesh và Nepal, Vesak còn được gọi là Visakah Puja (lễ hội Visakah), Buddha Purnima (?) hay Buddha Jayanti (?); Thái Lan gọi là Visakha Bucha; Indonesia gọi là Waisak; Tây Tạng gọi là Saga Daw; Lào gọi làVixakha Bouxa và Myanma gọi là Ka-sone-la-pyae (nghĩa là Ngày rằm tháng Kasone, cũng là tháng thứ hai trong lịch Myanma).Lịch sử
[sửa]
Ngày 15 tháng 12 năm 1999, theo đề nghị của 34 quốc gia, để tôn vinh giá trị đạo đức, văn hóa, tư tưởng hòa bình, đoàn kết hữu nghị của Đức Phật, Đại Hội đồng Liên Hợp quốc tại phiên hợp thứ 54, mục 174 của chương trình nghị sự đã chính thức công nhận Đại lễ Vesak là một lễ hội văn hóa, tôn giáo quốc tế của Liên Hợp quốc, những hoạt động kỷ niệm sẽ được diễn ra hàng năm tại trụ sở và các trung tâm của Liên Hợp quốc trên thế giới từ năm 2000 trở đi.
Ý nghĩa và tầm quan trọng [sửa]
Phật Đản là ngày lễ quốc gia của nhiều nước Á Châu như Sri Lanka, Malaysia, Thái Lan, Singapore, Indonesia, Hồng Kông, Việt Nam, và Đài Loan...
Tại Ấn Độ [sửa]
Tại Myanmar [sửa]
Tại Myanmar, ngày Vesak cũng gọi là ngày của Kason. Kason là tháng thứ 2 trong 12 tháng theo lịch Myanmar. Đây là tháng nóng nhất trong năm. Nên trong khuôn khổ lễ hội Vesak, người dân nơi đây, với lòng thành kính, đặt những chậu nước tinh khiết trên đầu đội đến những tự viện tưới xuống cây Bồ-đề. Họ tưới cây Bồ-đề để cảm ơn giống cây này đã che chở đức Thế Tôn trong những ngày thiền định trước khi chứng đạo và ước nguyện năng lực giải thoát luôn trưởng dưỡng trong họ.
Tại Trung Hoa [sửa]
Tại Trung Quốc, Phật giáo đã có mặt gần 2000 năm. Phật giáo từng là tư tưởng chủ đạo cho chính quyền và người dân trong một số triều đại. Lễ Phật đản được tổ chức từ thời Tam Quốc, đã ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội qua nhiều giai đoạn lịch sử. Nhưng ngày nay, Phật giáo không còn ảnh hưởng nhiều trong xã hội Trung Quốc. Người dân biết đến Phật giáo như là một tôn giáo lo ma chay, cúng kiếng, võ thuật… Lễ Phật đản chỉ có thể được tổ chức trong khuôn viên tự viện và ít được xã hội quan tâm. Tuy nhiên, Phật giáo Đài Loan, một phần tinh hoa của Phật giáo Trung Quốc, hiện đang ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống thường nhật của người dân tại lãnh thổ Đài Loan.
Tại Thái Lan [sửa]
Thái Lan là quốc gia Phật giáo đã 5 lần tổ chức Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc. Vesak Day cũng được gọi là Visaka Bochea DaytạiCampuchia và Vixakha Bouxa Day tại Lào. Tại Lào, trong thời gian lễ hội Vesak, khí trời nóng bức và không mưa, người ta thường bắn pháo hoa với ước nguyện sẽ có mưa.
Tại Nhật Bản [sửa]
Tại Nhật Bản, Phật giáo truyền đến từ cuối thế kỷ thứ 6 và là tôn giáo chính trong giai đoạn trung và đầu cận đại. Ngày nay, bên cạnh sự phát triển vượt trội về kinh tế, đời sống tâm linh và tinh thần người dân Nhật Bản đang gặp nhiều khủng hoảng, song Phật giáo Nhật Bản chưa đáp ứng nổi và giải quyết được sự khủng hoảng này. Lễ Phật đản thường gắn liền với lễ hội hoa Anh đào, cũng chỉ giới hạn trong phạm vi tự viện và trong quần chúng Phật tử.
Tại Sri Lanka [sửa]
Tại Sri Lanka, Phật giáo là quốc giáo. Thời gian lễ hội Vesak, người dân được nghỉ lễ. Tính theo lịch pháp Sri Lanka, Đại lễ Vesak diễn ra trong hai đêm trăng tròn tháng Vesak, khoảng tháng 5 Dương lịch. Ngoài những buổi lễ tụng kinh và cầu nguyện mang tính tôn giáo, lễ hội Vesak còn có nhiều chương trình mang tính lễ hội dân gian. Trong những ngày lễ hội, tất cả quán bia rượu và lò giết mổ phải đóng cửa. Người dân nước này phóng sanh một số lượng lớn thú vật, chim, cá… Họ thường đến thăm và phát quà cho trẻ mồ côi và người già neo đơn. Mặc dù Phật giáo Sri Lanka thuộc truyền thống Nam Tông nhưng trong thời gian này, món chay được bày bán rất nhiều nơi. Hầu hết tư gia Phật tử đều trang trí cờ Phật giáo, lồng đèn và đèn nến… Những nơi công cộng diễn ra nhiều chương trình lễ hội. Trong đó chương trình rước và diễu hành xá-lợi gây ấn tượng và tạo nên xúc cảm nhất đối với người tham dự. Xá-lợi Phật được tôn trí trên lưng những chú voi được trang điểm lộng lẫy với sắc màu mang phong cách Nam Á, theo sau là hàng ngàn Phật tử, diễu hành khắp những đường phố.
Tại Hàn Quốc [sửa]
Tại Hàn Quốc, những người lãnh đạo quốc gia phần lớn là tín đồ Tin Lành, và đã có dấu hiệu không xem Phật giáo là trọng.[cần dẫn nguồn] Nhưng trong những năm gần đây, Phật giáo Hàn Quốc không ngừng phát triển. Ngày Phật đản là ngày lễ quốc gia. Lễ hội Phật đản diễn ra tại nhiều nơi công cộng, và trên những đường phố. Trưng bày và diễu hành lồng đèn là một trong những chương trình ấn tượng và gây nhiều xúc cảm nhất. Năm nay, lễ hội lồng đèn diễn ra từ 25/4 đến ngày chính thức Phật đản, ngày 2/5. Riêng tại thủ đô Seoul, ước tính có khoảng trên 100,000 lồng đèn với nhiều hình dáng và màu sắc đã được trưng bày và biểu diễn trên những đường phố, và dự đoán sẽ có khoảng 300,000 lượt người trong và ngoài nước tham dự lễ hội này.
Tại Việt Nam [sửa]
Lễ Phật đản được công nhận là một ngày nghỉ lễ chính thức tại Việt Nam bắt đầu từ năm 1958 do chính phủ Đệ nhất Cộng hòa của chính thể Việt Nam Cộng hòa thông qua.[3]
Năm 2008, Đại lễ Phật Đản Liên Hợp Quốc được tổ chức ở Việt Nam, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia từ ngày 13 đến 17 tháng 5, tức ngày 9 đến 13 tháng 4 âm lịch[4].
Đề tài của đại lễ Phật Đản VESAK 2008[5]: Tam Hợp trên cơ sở Tình Thương, Hòa Bình và Hòa Hợp
- Sự cống hiến của Phật giáo trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh
- Sự thay đổi khí hậu toàn cầu
- Những mâu thuẫn trong gia đình
- Chiến tranh và hàn gắn
- Những thay đổi của xã hội
- Giáo dục của Phật giáo
- Phật giáo nhập thế
- Phật giáo trong giai đoạn kỹ thuật số
Từ sau Đại lễ Phật Đản Vesak 2008, ngày lễ này ngày càng được Phật giáo Việt Nam tổ chức long trọng trên cả nước với nhiều hoạt động phong phú như diễu hành, rước xe hoa, văn nghệ mừng sự ra đời của Đức Phật và các hoạt động từ thiện khác.
Những năm gần đây, ngày Phật Đản được coi là một ngày lễ hội quan trọng, thu hút sự tham gia không chỉ của Phật tử mà còn là của người dân trên mọi miền của Việt Nam.
Lịch
Lễ Phật Đản
Tương ứng với dương lịch: [6]
| Năn dương lịch | Thái Lan | Singapore | Lào | Miến Điện | Sri Lanka 15 tháng 4 âm lịch | Campuchia | Indonesia | Nepal & Ấn Độ | Trung Hoa 8 tháng 4 âm lịch | Mã Lai Á |
| 2001 | 7 Tháng 5 2544PL | 7 Tháng 5 | 6 Tháng 5 2545PL | 7 Tháng 5 2545PL | 7 Tháng 5 2545PL | - | 30 Tháng 5 | 7 Tháng 5 | ||
| 2002 | 26 Tháng 5 2545PL | 27 Tháng 5 | 26 Tháng 5 2546PL | 26 Tháng 5 2546PL | 26 April 2546PL | - | 19 Tháng 5 | 26 Tháng 5 | ||
| 2003 | 15 Tháng 5 2546PL | 15 Tháng 5 | 15 Tháng 5 2547PL | 15 Tháng 5 2547PL | 15 Tháng 5 2547PL | - | 8 Tháng 5 | 15 Tháng 5 | ||
| 2004 | 2 Tháng 6 2547PL | 2 Tháng 6 | 3 Tháng 5 2548PL | 4 Tháng 5 2548PL | 3 Tháng 5 2548PL | - | 3 Tháng 5 | 26 Tháng 5 | 2 Tháng 6 | |
| 2005 | 22 Tháng 5 2548PL | 23 Tháng 5 | 22 Tháng 5 2549PL | 23 Tháng 5 2549PL | 22 Tháng 5 2549PL | - | 23 Tháng 5 | 15 Tháng 5 | 22 Tháng 5 | |
| 2006 | 12 Tháng 5 2549PL | 12 Tháng 5 | 11 Tháng 5 2550PL | 12 Tháng 5 2550PL | 12 Tháng 5 2550PL | - | 13 Tháng 5 | 5 Tháng 5 | 12 Tháng 5 | |
| 2007 | 31 Tháng 5 2550PL | 31 Tháng 5 | 31 Tháng 5 2550PL | 30 April 2551PL | 1 Tháng 5 2551PL | 1 Tháng 5 2551PL | 1 Tháng 6 2551PL | 2 Tháng 5 | 24 Tháng 5 | 31 Tháng 5 |
| 2008 | 19 Tháng 5 2551PL | 19 Tháng 5 | 18 Tháng 5 2551PL | 19 Tháng 5 2552PL | 19 Tháng 5 2552PL | 19 Tháng 5 2552PL | 20 Tháng 5 2552PL | 20 Tháng 5 | 12 Tháng 5 | 19 Tháng 5 |
| 2009 | 8 Tháng 5 2552PL | 9 Tháng 5 | 8 Tháng 5 2552PL | 8 Tháng 5 2553PL | 8 Tháng 5 2553PL | 8 Tháng 5 2553PL | 9 Tháng 5 2553PL | 8 Tháng 5 | 2 Tháng 5 | 9 Tháng 5 |
| 2010 | 28 Tháng 5 2553PL | 28 Tháng 5 | 28 Tháng 5 2553PL | 27 April 2554PL | 27 Tháng 5 2554PL | 28 Tháng 4 2554PL | 28 Tháng 5 2554PL | 27 Tháng 5 | 21 Tháng 5 | 28 Tháng 5 |
| 2011 | 17 Tháng 5 2554PL | 17 Tháng 5 | 17 Tháng 5 2554PL | 17 Tháng 5 2555PL | 17 Tháng 5 2555PL | 17 Tháng 5 2555PL | 17 Tháng 5 2555PL | 17 Tháng 5 | 10 Tháng 5 | 17 Tháng 5 |
| 2012 | 4 Tháng 6 2555PL | 5 Tháng 5 | 5 Tháng 5 2555PL | 5 Tháng 5 2556PL | 5 Tháng 5 2556PL | 5 Tháng 5 2556PL | 6 Tháng 5 2556PL | 6 Tháng 5 | 28 April | 5 Tháng 5 |
| 2013 | 24 Tháng 5 2556PL | 24 Tháng 5 | 24 Tháng 5 2557PL | 25 Tháng 5 | 17 Tháng 5 | 24 Tháng 5 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2014 | 13 Tháng 5 2557PL | 13 Tháng 5 | 6 Tháng 5 | 13 Tháng 5 | ||||||
| 2015 | 1 Tháng 6 2558PL | 1 Tháng 6 | 25 Tháng 5 | 1 Tháng 6 | ||||||
| 2016 | 20 Tháng 5 2559PL | 21 Tháng 5 | 14 Tháng 5 | 21 Tháng 5 | ||||||
| 2017 | 10 Tháng 5 2560PL | 10 Tháng 5 | 3 Tháng 5 | 10 Tháng 5 |
- PL = Phật lịch
- Tại Srilanka, ngày Phật Đản được tổ chức đúng ngày 15 tháng 4 Âm lịch, tại Trung Hoa là ngày 8 tháng 4 âm lịch.
- PL = Phật lịch
- Tại Srilanka, ngày Phật Đản được tổ chức đúng ngày 15 tháng 4 Âm lịch, tại Trung Hoa là ngày 8 tháng 4 âm lịch.
Vĩnh Bảo sưu tầm 17/5/2013
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét