Chỉ số HbA1c và 10 điều cần biết

Mục tiêu của điều trị bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) là giữ cho bệnh nhân có mức đường huyết ổn định nhằm ngăn ngừa biến chứng của bệnh. Một trong những chỉ số giúp bác sĩ kiểm tra mức độ ổn định đường huyết là HbA1c, tuy nhiên, việc kiểm tra chỉ số này thường bị “rơi rụng” theo quá trình điều trị. Nguyên nhân chính là do bệnh nhân không hiểu đúng tầm quan trọng của chỉ số vàng này trong kiểm soát đường huyết.

1. HbA1c được hình thành như thế nào?

- Hemoglobin (Hb) là một trong những thành phần cấu tạo nên tế bào hồng cầu của máu, có vai trò vận chuyển oxy trong máu. Bình thường luôn luôn có sự gắn kết của đường trong máu với Hb của hồng cầu.

- HbA1c chiếm phần lớn ở người lớn, nó đại diện cho tình trạng gắn kết của đường trên Hb hồng cầu.

- Sự hình thành HbA1c xảy ra chậm 0.05% trong ngày, và tồn tại suốt trong đời sống hồng cầu 120 ngày, thay đổi sớm nhất trong vòng 4 tuần lễ.

2. Xét nghiệm HbA1c được thực hiện như thế nào?

- Xét nghiệm HbA1c được thực hiện bằng cách lấy một mẫu máu nhỏ của bạn và được đo tại phòng xét nghiệm theo nhiều phương pháp khác nhau, kết quả được tính theo tỉ lệ phần trăm hemoglobin của máu.

3. Xét nghiệm HbA1c có ý nghĩa như thế nào?

- Xét nghiệm HbA1c cho biết mức đường huyết trung bình của bạn trong 2-3 tháng vừa qua. Đây là xét nghiệm tốt nhất để theo dõi sự kiểm soát đường huyết, giúp bạn và bác sĩ điều trị đánh giá được đường huyết có kiểm soát tốt hay không trong thời gian vừa qua.

4. Giá trị bình thường của HbA1c là bao nhiêu?

- Bình thường HbA1c chiếm 4-6% trong toàn bộ hemoglobin.

- Khi HbA1c tăng trên bình thường 1% tương ứng với giá trị đường huyết của bạn tăng lên 30mg/dl hay 1.7 Mmol/L.

- Khi HbA1c tăng > 10% cho thấy đường huyết của bạn trong thời gian qua kiểm soát kém.

- Khi HbA1c < 6.5% cho thấy đường huyết của bạn kiểm soát tốt.

5. Xét nghiệm HbA1c có giá trị trong chẩn đoán ban đầu phát hiện bệnh ĐTĐ?

- Xét nghiệm HbA1c chỉ có giá trị để theo dõi đường huyết và kết quả điều trị, không có giá trị trong chẩn đoán phát hiện bệnh ĐTĐ.

6. Tại sao cần kiểm soát chỉ số HbA1c?

- Vì với HbA1c < 6.5%, bạn có thể làm chậm và ngăn ngừa sự phát triển các biến chứng về mắt, thận và thần kinh do bệnh ĐTĐ. Theo nhiều nghiên cứu lớn trên thế giới thì kiểm soát đường huyết 24h hàng ngày, liên tục qua một chế độ dinh dưỡng hợp lý, lối sống thích hợp có thể làm thay đổi chỉ số HbA1c.

7. Theo dõi HbA1c như thế nào?

- Tất cả bệnh nhân ĐTĐ type 1 và type 2 nên xét nghiệm HbA1c tối thiểu 2 lần trong 1 năm, Khi đường huyết không ổn định nên xét nghiệm thường xuyên hơn – 3 tháng/1 lần.

8. Theo dõi đường huyết khi đói và HbA1c khác nhau như thế nào?

- Theo dõi đường huyết khi đói chỉ cho thấy giá trị đường huyết ở thời điểm làm xét nghiệm.

- Xét nghiệm HbA1c cho thấy bức tranh lớn hơn về tỷ lệ % trung bình đường huyết của bạn trong 2-3 tháng qua, tuy nhiên cả 2 đều giúp cho bạn và bác sĩ có kế hoạch thay đổi trong điều trị về chế độ ăn, tập luyện thể dục cũng như chế độ dùng thuốc thích hợp hơn.

9. Kiểm soát HbA1c và đường huyết như thế nào là tốt?

- Đường huyết được kiểm soát tốt nhất khi HbA1c < 6.5% và đường huyết lý tưởng là trở về bình thường. Trong một số trường hợp có thể chấp nhận mức đường huyết lúc đói 150mg%, tránh đường huyết thấp < 60mg% hay bị hạ đường huyết. Tuy nhiên khi cần thiết bạn nên tham vấn bác sĩ.

10. Làm như thế nào để HbA1c dưới 6.5%?

- Giữ đường huyết ổn định trong thời gian lâu dài đòi hỏi bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt, chặt chẽ hàng ngày về chế độ ăn, chế độ tập luyện, và chế độ dùng thuốc và tự theo dõi đường huyết tại nhà. Nên nhớ kiểm soát mức đường huyết ổn định liên tục 24 giờ trong ngày là tác động chính để làm giảm HbA1c theo chỉ số mục tiêu.BS. LÂM VĂN HOÀNG BV. Chợ Rẫy

GIÁ TRỊ CỦA HbA1c TRONG VIỆC KIỂM SOÁT BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

 Để đánh giá Glucose huyết có được kiểm soát tốt hay không ngoài xét nghiệm đo Glucose huyết còn có một xét nghiệm thường quy khác quan trọng không kém là xét nghiệm đo HbA1c.

    Để đánh giá Glucose huyết có được kiểm soát tốt hay không ngoài xét nghiệm đo Glucose huyết còn có một xét nghiệm thường quy khác quan trọng không kém là xét nghiệm đo HbA1c

   Quá trình Glycosylat hóa Hemoglobine.

   1- Trong hồng cầu người trưởng thành bình thường có 3 loại Hemoglobin(Hb): HbA, HbA2, HbF.

   2 -HbA chiếm 97% tổng lượng Hb trong cơ thể => ở Người HbA được coi là Hb bình thường.

   3- Các loại đường đơn trong máu kết hợp với HbA tạo thành phức hợp HbA1.Đây gọi là phản ứng Đường hóa Hemoglobine( Glycosylated Haemoglobin ). Tùy thuộc vào loại đường đơn & vị trí gắn vào HbA mà có 4 loại HbA1 đó là: HbA1a1, HbA1a2, HbA1b, HbA1c.

   4- Sự kết hợp giữa Glucose với valine (Một a.amine ở phần cuối của chuỗi beta) tạo ra sản phẩm trung gian là Aldimin,sau đó Aldimin sẽ được chuyển thành HbA1c theo sự chuyển Amadori không đảo ngược.

   5- Đường đơn trong máu chủ yếu là G => T.Phần chủ yếu của HbA1 là HbA1c (70%).=> HbA1c có giá trị chuyên biệt hơn HbA1a1, HbA1a2, HbA1b nói riêng & HbA1 nói chung.

   6 - Phản ứng Glycosylat hóa Hemoglobin không cần sự xúc tác của enzym & không đảo ngược =>:

      a. HbA1c tồn tại trong suốt đời sống của HC (120 ngày).

      b. HbA1c phản ánh mức Glucose huyết trong vòng 8-12 tuần trước khi đo & sẽ cho biết sự kiểm soát Glucose huyết trong thời gian đó

   7- Nồng độ HbA1c bình thường khoảng 4,7 - 6,4%.

   8 - HbA1c là một thông số hết sức cần thiết để giúp kiểm soát Glucose huyết/Bn ĐTĐ nhưng không thể dùng để chẩn đoán bệnh ĐTĐ bởi vì:

      a.HbA1c có thay đổi theo nồng độ Glucose máu nhưng chậm

      b.HbA1c là glucose nội bào ( Trong hồng cầu ) nên:

* Không thay đổi nhiều theo lượng đường ǎn vào

* Có sự ổn định hơn Glucose huyết ( HbA1c tồn tại cùng với sự tồn tại của hồng cầu, khoảng120 ngày).

Kết quả HbA1C cho ta biết: 

   -Glucose huyết trung bình của Bn trong khoảng thời gian từ 2 đến 3 tháng vừa qua. Qua đó có thể đánh giá kết quả điều trị trong khoảng thời gian này tốt hây xấu.

   -Giúp so sánh với kết quả thử Glucose huyết mới làm. Nếu có điểm không phù hợp, Ta có thể xem xét lại các kết quả thử máu hay các thời điểm thử máu.

   -Giúp đánh giá kế hoạch kiểm soát ĐTĐ của Bn. Nếu HbA1C vẫn ở mức cao => Cần xem xét lại tòan bộ kế hoạch điều trị.

   -Cho biết những sự thay đổi trong kế hoạch điều trị có tác dụng như thế nào trên kết quả điều trị bệnh ĐTĐ.

=>Ngày nay HbA1c được coi như 1 tiêu chí để đánh giá kết quả của sự ổn định về chuyển hóa Glucose trên Bn ĐTĐ.

Cứ 1% thay đổi trên kết quả của HbA1c phản ánh sự thay đổi khoảng 30mg/dL (1.67mmol/L) ở lượng đường huyết trung bình. Ví dụ như giá trị HbA1c là 6% tương ứng với giá trị đường huyết là 135mg/dL (7.5 mmol/L), giá trị HbA1c là 9% tương ứng với giá trị của glucose trung bình khoảng 240 mg/dL (13.5 mmol/L). Bệnh nhân đái tháo đường càng giữ giá trị HbA1c gần với mức 6% bao nhiêu thì đường huyết càng được kiểm soát tốt bấy nhiêu, và nếu giá trị HbA1c tăng thì nguy cơ bị các biến chứng cũng tăng theo.

Bảng Tương quan giữa trị số HbA1c & mức GH trung bình

Ưu điểm của XN HbA1C

-Phản ánh tình trạng bệnh lý ĐTĐ chính xác hơn Glucose máu và Glucose niệu.

-Giúp quản lý bệnh ĐTĐ tốt hơn.

-Thời gian làm xét nghiệm tương đối nhanh (10-15 phút).

-Không có quy định nghiêm ngặt về thời điểm lấy máu (lúc no,lúc đói đều được).

-Bảo quản máu để làm xét nghiệm đơn giản và được lâu (ở nhiệt độ 2- 8oC có thể bảo quản được một tuần).

Chỉ định XN HbA1C

   1-Xác định ĐTĐ đã có từ lâu hay mới mắc.

   2-Loại trừ các trường hợp tăng Glucose máu do Stress.

   3-Loại trừ bệnh ĐTĐ ở một số người có XN Glucose máu lúc cao, lúc thấp không rõ̃ ràng.

   4 - Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA - American Diabetes Association) khuyến cáo nên thử đường huyết:

• 4 lần mỗi năm nếu bạn bị đái tháo đường type 1 hoặc type 2 có sử dụng insulin, hoặc

• 2 lần mỗi năm nếu bạn bị đái tháo đường type 2 và không sử dụng insulin.

Nếu bệnh nhân mới được chẩn đoán đái tháo đường và không kiểm soát tốt, HbA1c sẽ được thử thường xuyên hơn.

   5 - Để theo dõi điều trị :

a-Khi điều trị phác đồ mới : nên XN HbA1C sau 1tháng điều trị (Bởi vì HbA1c Chỉ thay đổi sớm nhất là sau khoảng 4 tuần ).

b-Sau đó 3 tháng kiểm tra lại HbA1C để điều chỉnh liều cho thích hợp .

c-Nếu phác đồ điều trị đã tốt thì chỉ cần 6 tháng xét nghiệm một lần ( 3 tháng XN 1 lần nếu ĐT bằng Insulin).

Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả HbA1c:

   1-Tăng HbA1c giả hiệu: PreHbA1c, HC Ure huyết cao ( Hb bị Carbamoyl hóa ), HbF.

   2-Giảm HbA1c giả hiệu:Các bệnh làm giảm đời sống HC => Tán huyết, Thiếu máu mạn or cấp, Sau trích Huyết ĐT,nhiễm sắc tố sắt, Hemoglobine bất thường (HbF,HbH,HbS,HbD,HbE,HbC)…

Kết Luận: Từ những vấn đề như mình đã nêu Thì rõ ràng rằng:

   1. HbA1c là 1 thông số quan trọng giúp Chúng ta kiểm soát Glucose máu.

   2. HbA1c đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc theo dõi & tiên lượng ĐTĐ.

   3. HbA1c là XN thường quy/ĐTĐ.

***Ngoài ra

- HbA1c không phản ánh được những đợt tăng hay giảm đường huyết cấp tính.

- Nếu bạn có những loại hemoglobin bất thường, như hemoglobin hình liềm, có thể lượng hemoglobin A trong máu sẽ giảm xuống. Nó sẽ ảnh hưởng đến lượng glucose dính vào hemoglobin và do đó có thể hạn chế công dụng của xét nghiệm HbA1c trong việc theo dõi đái tháo đường. Ở những bệnh nhân bị tán huyết hoặc xuất huyết nặng, giá trị của HbA1c có thể sẽ xuống rất thấp. Ở những bệnh nhân bị thiếu sắt, lượng HbA1c cũng có thể tăng

CHỌN LỰA THỰC PHẨM CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

BS. NGUYỄN THỊ HÒA

BV. Nguyễn Tri Phương

Nguyên tắc chung khi ăn
- Ắn thức ăn đa dạng, nhiều thành phần.
- Ắn hạn chế chất béo nhất là mỡ động vật (thịt heo, vịt nên bỏ da).
- Ắn thêm nhiều thức ăn có chất xơ (các loại rau).
- Không ăn đường, không uống rượu.
- Đặc biệt phải luôn giữ cân nặng vừa phải, tránh tăng cân quá mức. Làm thế nào để biết cân nặng của bạn là vừa phải ?

Người ta dùng

chỉ số khối cơ thể (BMI) = Cân nặng (kg): Chiều cao2 (m)

            Theo Tổ chức y tế thế giới, trừ người có thai thì: BMI nhỏ hơn 18,5 là thiếu cân, thiếu dinh dưỡng
            Từ 18,5-25 là bình thường (cân nặng lý tưởng)
            Từ 25-30 là thừa cân
            Trên 30 là mập phì
Phân bố thành phần trong bữa ăn
s Tinh bột ? 50-55% (nếu ít vận động, tăng Triglycerid thì giảm còn 40%)
s Chất đạm ? 20% (khi suy thận, phải giảm còn 0,6g thịt/ kg cân nặng /ngày)
s Chất béo ? 25-30% (chủ yếu là chất béo không bão hòa)
 THÁP DINH DƯỠNG ÁP DỤNG CHO BỆNH NHÂN ĐTĐ
? Vài lần (4-5lần)trong thángThịt lợn, thịt bòbơ, xúc xích
? Vài lần trong nămKem, bánhbánh ngọt, socola gato,
? Vài lần trong tuần Thịt bê, Trứng (bỏ lòng đỏ), Cá (ít béo)
? Hàng ngày     Sữa, sữa chua, phô mai (lọc bơ), Dầu thực vật, bơ thực vật, Hoa quả Đậu và các Rau, loại hạt cùng,loại, Gạo, khoai tây, bánh mì, tấm xay, mì sợi, ngũ cốc

---

             Tháp dinh dưỡng áp dụng cho người bệnh tiểu đường:
             phía đỉnh tháp chỉ sự hạn chế, phía đáy chỉ sự bớt hạn chế hơn.
            Tổng năng lượng cần cho một ngày từ 1500 - 1700 Kcal
s Cách tính tổng năng lượng cho 1 người: Số Kcal cần cho 1 Kg cân nặng x cân nặng cơ thể
            s Bảng Kcal cần cho 1 Kg cân nặng

            + Người mập cần giảm cân : 20 Kcal/Kg cân nặng

            + Người lao động nhẹ: 30 Kcal/Kg cân nặng

            + Người lao động trung bình: 35 Kcal/Kg cân nặng

            + Người lao động nặng : 40 Kcal/Kg cân nặng

III. Chọn lựa thực phẩm thích hợp
1. Thức ăn nên dùng: Là những thực phẩm làm tăng đường huyết từ từ. Bạn có thể dùng thường xuyên nhưng với số lượng vừa phải, phù hợp với từng người bệnh.

- Gạo, tấm xay, ngũ cốc, bánh mì, mì sợi

- Thịt không mỡ hay thật ít mỡ

- Cá nạc (cá béo bỏ da)

- Thịt gà, thịt vịt bỏ da

- Lòng trắng trứng

- Sữa loại không có chất béo, yaourt

- Các loại rau (ăn nhiều trong bữa ăn ).

- Trái cây (ăn sau bữa ăn): Hạn chế dùng 2-3 lần/ngày vì chúng có thể làm tăng Triglycerid máu (tài liệu của "Universite Paris-North" - J.R.Attali).
            2. Thức ăn cần tránh
Các loại thực phẩm có đường: Sau khi bạn ăn, các loại thức ăn này sẽ chuyển hóa thành đường (glucose), làm đường huyết tăng cao, đường dư sẽ tích lũy tạo thành chất béo

+ Đường, mật

+ Kẹo, mứt, các loại bánh ngọt

+ Kem, chè ngọt, siro, nước trái cây có đường, nước ngọt có gas

+ Bơ, mỡ, váng sữa v.v.

Các loại rượu

+ Không uống các loại rượu ngọt.

+ Không uống rượu lúc đói vì sẽ gây hạ đường huyết

                        + Với bệnh nhân kiểm soát đường huyết tốt, bạn có thể uống chút rượu (1 ly nhỏ) vào lúc ăn.

            3. Lưu ý

- Các thức ăn làm tăng đường huyết nhiều: Bắp, bánh mì, khoai tây, cà rốt, mật, biscotte

- Các thức ăn làm tăng đường huyết trung bình: Cơm, mì, đậu hà lan, chuối, nho

- Các thức ăn làm ít tăng đường huyết: Đậu khô, đậu lăng, đậu Trung Quốc, yaourt, sữa không đường, cam, táo.

Trái cây dành cho người bệnh tiểu đường

 Theo trang tin healthmeup.com, các bác sĩ giới thiệu một số loại trái cây thân thiện với bệnh nhân tiểu đường: Bưởi đỏ: là sự lựa chọn lành mạnh cho bệnh nhân tiểu đường. Nên ăn nửa quả bưởi mỗi ngày. Quả mâm xôi: hàm lượng cao chất chống ô xy hóa có trong quả mâm xôi tốt cho bệnh nhân tiểu đường. Ngoài ra, quả mâm xôi cung cấp nhiều chất xơ và các vitamin khác nhau. Dưa hấu: là nguồn dồi dào vitamin B và C, cũng như kali, beta-carotene và lycopene. Trái anh đào: chứa nhiều chất chống ô xy hóa song lại có hàm lượng carbohydrate và mức đường huyết thấp, rất phù hợp cho người bị tiểu đường. Bạn có thể ăn 12 trái anh đào mỗi ngày. Quả đào: đây là nguồn phong phú vitamin A và C. Quả anh đào có hàm lượng carborhydrate thấp nhưng lại giàu chất xơ và kali.   Kiwi Mơ: với hàm lượng carbohydrate thấp, chất xơ cao, dồi dào vitamin A, quả mơ là lựa chọn tuyệt vời cho bệnh nhân tiểu đường. Táo: khi ăn táo, bạn không nên bỏ vỏ vì vỏ táo rất giàu chất chống ô xy hóa. Táo còn là nguồn dồi dào chất xơ và vitamin C. Kiwi: ăn kiwi giúp bổ sung nhiều chất xơ, kali và vitamin C cho cơ thể. Kiwi cũng có hàm lượng carbohydrate thấp, cần thiết cho bệnh nhân tiểu đường. Một trái kiwi mỗi ngày sẽ giúp cải thiện sức khỏe của bạn. Lê: chứa nhiều chất xơ, kali và ít carbohydrate, quả lê nên là một phần không thể thiếu trong chế độ ăn uống của những ai bị tiểu đường. Cam: ăn cam cũng là sự lựa chọn thông minh của bệnh nhân tiểu đường. Cam chứa nhiều vitamin C, kali, song lại có hàm lượng carbohydrate thấp. (Theo Thanhnien) 

Chọn thực phẩm tốt nhất cho người tiểu đường

Biết cách chọn thực phẩm thông minh, bạn sẽ kiềm chế được lượng đường vào cơ thể. Những thực phẩm giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và các vitamin cùng khoáng chất sẽ rất tốt cho bệnh nhân tiểu đường.

Lúa mạch

Lúa mạch rất tốt cho một sức khoẻ. Lúa mạch bao gồm cả chất xơ hoà tan và không hoà tan. Thực phẩm này rất tốt cho bệnh nhân tiểu đường giúp làm giảm tới 70% sự gia tăng đường trong máu sau bữa ăn.
Măng tây
Theo nghiên cứu khoa học mới đây được đăng trên tờ Daily Mail thì măng tây có khả năng giữ lượng đường trong máu ở mức độ kiểm soát và tăng cường sản xuất insulin, hormone giúp cơ thể hấp thụ glucose.
Đậu
Chế độ ăn gồm nhiều loại đậu, đỗ có thể giúp kiểm soát chỉ số đường huyết cũng như giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ ở những bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Đây là kết quả công trình nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Bệnh viện St. Michael ở thành phố Toronto của Canada, được công bố trên Tạp chí Y học Nội khoa (Archives of Internal Medicine).

Chế độ ăn gồm nhiều loại đậu, đỗ có thể giúp kiểm soát chỉ số đường huyết

Cà rốt
Trong khi các loại đường có các loại thực phẩm chuyển thành đường trong máu một cách nhanh chóng, thì đường trong cà rốt lại chuyển hóa ở mức độ chậm chạp. Cà rốt được cho là rất tốt cho bệnh nhân tiểu đường nó cung cấp beta-carotene giảm nguy cơ của bệnh tiểu đường và kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Sữa

Sữa là sự kết hợp của carbohydrates và protein và giúp kiểm soát bệnh tiểu đường tuýp 2. Hai khẩu phần sữa hàng ngày trong một chế độ ăn uống là một lựa chọn tốt cho bệnh nhân tiểu đường. Tuy nhiên bạn phải đảm bảo rằng sữa bạn đang dùng là ít chất béo.
Hạt lanh
Hạnh lanh rất giàu protein, chất xơ, và chất béo tốt tương tự trong cá. Nó cũng là nguồn magiê, đây là chìa khoá để kiểm soát đường huyết vì nó giúp các tế bào sử dụng insulin.

Rau
Rau quả là nguồn cung cấp vitamin và chất xơ. Rau nhiều chất xơ như đậu Hà Lan, đậu, bông cải xanh và rau bina là thực phẩm tốt cho bệnh nhân tiểu đường.
Trái cây
Các loại trái cây giàu chất xơ như đu đủ, táo, cam, lê và ổi là một lựa chọn rất tốt. Trái cây chứa fructose mà không để lại lượng đường trong máu.
Các loại hạt
Các loại hạt các có chất béo lành mạnh chống lại bệnh tim. Những chất béo này thậm chí còn được chứng minh là giúp làm giảm sự đề kháng insulin và làm cho lượng đường trong máu dễ dàng hơn để kiểm soát. Các loại hạt cũng là một trong những nguồn vitamin E, chất chống oxy hoá bảo vệ các tế bào. Các loại hạt rất giàu chất xơ và magiê có thể giúp điều hoà đường trong máu.
Táo
Táo ít calo nhiều chất xơ đây là loại quả bệnh nhân tiểu đường được khuyến kích dùng.

Bông cải xanh

Bông cải xanh có nhiều chất xơ và chất chống oxy hoá. Nó cũng giàu crom, có vai trò quan trọng trong kiểm soát đường huyết. Sử dụng thực phẩm này cho bệnh nhân tiểu đường trong súp, món ăn mì ống và thịt hầm, hoặc xào với tỏi.

Theo Phạm Loan(Dân Việt/Healthmeup)

Bún, bánh ướt có lợi cho người tăng huyết áp, tiểu đường

Với món điểm tâm bánh mì, bánh ướt, bún, xôi, cơm gạo tài nguyên, cơm gạo huyết rồng và cơm tấm, các bác sĩ phát hiện bún và bánh ướt cho chỉ số đường huyết thấp nhất.

Bác sĩ Trần Quốc Cường, Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, khảo sát vừa được thực hiện trên những người có độ tuổi từ 18 đến 40 tuổi. Mục đích là nhằm tìm ra những món ăn sáng hợp lý nhất cho bệnh nhân đái tháo đường, cao huyết áp và béo phì.

Bún tươi làm từ gạo là thực phẩm cho chỉ số đường huyết thấp. Ảnh: Cao Lâm

Bác sĩ Cường cho biết, các loại thức ăn chọn thử nghiệm là những món thông dụng có đặc điểm chung là đều giàu chất carbohydrate (hay đường đơn). Chất này cung cấp calo cho cơ thể hoạt động nhưng lại có hại nếu tiêu thụ quá nhiều.

Những người tham gia lần lượt dùng 7 loại thức ăn trong 3 ngày. Trước khi ăn, họ được lấy máu thử đường huyết lúc đói rồi lần lượt ăn các loại thức ăn để đo chỉ số đường huyết sau đó 2 giờ đồng hồ.

Kết quả cho thấy, cùng làm từ gạo nhưng bún tươi, bánh ướt, cơm gạo tấm lại thuộc nhóm có chỉ số đường huyết thấp. Bánh mì có chỉ số đường huyết trung bình. Các món còn lại gồm cơm gạo tài nguyên, cơm gạo huyết rồng và xôi có chỉ số đường huyết cao nhất.

Căn cứ vào kết quả nghiên cứu, các bác sĩ cho rằng, bún và bánh ướt phù hợp cho thực đơn của người thừa cân, tiểu đường và cả những người khỏe mạnh. Tuy nhiên người bệnh cũng cần lưu ý, chỉ số đường huyết có thể sẽ tăng lên nếu dùng kèm với các loại thức ăn khác như thịt bò, thịt lợn, giò chả...

Cũng từ kết quả khảo sát, các bác sĩ Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM cho rằng việc chỉ ăn cơm trắng với ít thức ăn để ổn định đường huyết như nhiều người thường làm là không hiệu quả. "Gạo tài nguyên và xôi nếp là hai loại thức ăn cho chỉ số đường huyết cao nhất", bác sĩ Cường nói.

Một sai lầm khác là việc nhiều người truyền nhau hễ bị bệnh tiểu đường, cao huyết áp thì ăn kiêng bằng gạo lứt muối mè trong khi lại mua nhầm gạo huyết rồng. "Lý do là gạo lứt và gạo huyết rồng có hình thức gần giống nhau và sai lầm này khiến bệnh càng nặng hơn bởi gạo huyết rồng khiến đường huyết tăng cao", đại diện nhóm nghiên cứu cho biết.

Cao Lâm.

Đọc thêm

http://ycantho.com/content/6/20/2232/1/dai-thao-duong-type-15.html

Vĩnh Bảo sưu tầm 8/8/2013