Nam giới đề phòng u phì đại tuyến tiền liệt thế nào?
Theo Ths. Bs. Nguyễn Hoài Bắc, trung tâm Nam học, Bệnh viện Việt Đức, tỷ lệ nam giới mắc u phì đại tuyến tiền liệt rất cao và đồng hành theo tuổi tác. Đặc biệt, một số người có thói quen ăn uống, sinh hoạt không tốt là yếu tố khiến bệnh phát triển.
Người ta thấy rằng, ở độ tuổi ngoài 40 có khoảng 20% nam giới mắc bệnh này, tỷ lệ này ở độ tuổi ngoài 50 là 50%, đến 60 tuổi tỷ lệ này là 70%, đến 80 tuổi tỷ lệ này là 80% và có đến 90% nam giới trên 80 mắc căn bệnh này.
Người ta thấy rằng, ở độ tuổi ngoài 40 có khoảng 20% nam giới mắc bệnh này, tỷ lệ này ở độ tuổi ngoài 50 là 50%, đến 60 tuổi tỷ lệ này là 70%, đến 80 tuổi tỷ lệ này là 80% và có đến 90% nam giới trên 80 mắc căn bệnh này.
 |
Tuyến tiền liệt thường được coi là cơ quan sinh dục phụ của người đàn ông. Nó đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc bài tiết các tinh dịch để nuôi dưỡng bảo vệ tinh trùng, giúp cho hoạt động tình dục được tốt hơn.
Trước tuổi dậy thì tuyến tiền liệt rất nhỏ, sau đó bắt đầu tuổi dậy thì dưới sự tác động của hoóc mon sinh dục nam tuyến tiền liệt bắt đầu phát triển mạnh, đến lúc 25 - 30 tuổi thì tuyến tiền liệt đạt khoảng 15 - 20 gram và duy trì trong một thời gian dài.
Sau khi nam giới bước sang tuổi 40, tuyến tiền liệt phát triển dần và tăng kích thước theo thời gian, theo năm tháng, theo sự già nua của cơ thể và gây ra u phì đại tuyến tiền liệt.
Đã là nam giới ai cũng có nguy cơ mắc u phì đại tuyến tiền liệt và nó thường tỷ lệ theo tuổi tác. Đặc biệt, một số người có thói quen ăn uống, sinh hoạt không tốt như hoạt động tình dục không đều đặn cũng là yếu tố khiến u phì đại tuyến tiền liệt phát triển. Người thường xuyên nhịn tiểu, để nước tiểu tồn dư lại trong bàng quang nhiều, dẫn đến tình trạng viêm nhiễm nhiều cũng làm u phì đại tuyến tiền liệt phát triển. Ngoài ra, người hút thuốc lá, uống nhiều rượu cũng là một trong những yếu tố, nguyên nhân kích ứng cho u phì đại tuyến tiền liệt phát triển.
Tuy nhiên, theo bác sỹ đó là những thói quen hàng ngày mà chúng ta có thể điều chỉnh được, thay đổi được, còn căn nguyên của vấn đề vẫn là tuổi tác. Khi tuổi càng cao tất cả các cơ quan trong cơ thể đều bị suy hoá, đặc biệt có sự ảh hưởng tác động của hoóc môn sinh dục nam dẫn đến tuyến tiền liệt phát triển nhanh hơn, mạnh hơn.
Dấu hiệu nhận biết u phì đại tuyến tiền liệt:
Tắc nghẽn đường tiểu dưới và có các triệu chứng kích thích đường tiểu dưới khiến nam giới đi tiểu khó, phải rặn, thời gian đứng tiểu phải lâu, tia nước tiểu không được to thường rơi từng giọt một và phải đi tiểu rất nhiều lần.
Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Thông thường bệnh nhân có thể tự chẩn đoán được.Thuỳ MinhViệt Báo (Theo_VnMedia)
Phì đại tuyến tiền liệt
Phì đại tuyến tiền liệt là hiện tượng “phát phì” không bình thườngcủa tuyến tiền liệt ( TTL), là sinh lý bình thường của người cao tuổi nhưng khi đã có những triệu chứng bất thường thì cần phải nghĩ ngay đến một tình trạng bệnh lý. Khi tuổi càng cao, tuyến tiền liệt càng có nguy cơtăng kích thước, chèn ép vào niệu đạo và bàng quang, gây nên chứng bệnh này.... Và đây là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi (50 - 60 tuổi trở lên).
Chức năng của tuyến tiền liệt
Tuyến tiền liệt (TTL) là một bộ phận rất nhỏ và chỉ có ở nam giới, nằm ngay dưới bàng quang và trước trực tràng. Khi mới sinh thì TTL nặng khoảng vài gram nhưng đến tuổi trưởng thành do tác động của nội tiết tố nên có trọng lượng khoảng 20gam... Chức năng của TTL phần lớn là sản xuất ra tinh dịch để vận chuyển tinh trùng. Thông thường tuổi càng cao thì TTL càng to ra nên gọi là phì đại TTL (u xơTTL, bướu lành TTL). Đây là hiện tượng sinh lý bình thường của sự lão hóa cơthể.
Ảnh hưởng của phì đại tuyến tiền liệt
Sự phì đại TTL chèn ép niệu đạo (ống tiểu) và gây nên những rối loạn về đi tiểu. Khi phát triển lớn, u xơ sẽ gây chèn ép làm bế tắc ống tiểu và đôi khi còn kèm đau khi tiểu tiện. Đây là lúc TTL có trạng thái bệnh nên mọi người cần phải chú ý.
Khi nào tuyến tiền liệt có vấn đề?
Thông thường những người cao tuổi bị phì đại TTL sinh lý do tuổi tác, nếu chỉ thấy những dấu hiệu nhẹ như hay tiểu tiện nhiều hơn so với thời trẻ thì chưa phải là bệnh nên không cần phải điều trị. Tuy nhiên nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu như: tiểu gấp, đêm phải đi tiểu nhiều lần, phải rặn khởi động, tia nước tiểu yếu, tiểu xong có cảm giác là tiểu chưa hết, phải đi tiểu lại trong vòng chưa đầy 2 giờ, khó đi tiểu, tiểu đau buốt... thì đó là dấu hiệu bệnh lý nên cần phải đi khám ở bác sĩ chuyên khoa tiết niệu ngay. Khi khám thì bác sĩ có thể khám bằng cách thăm dò trực tiếp trực tràng, siêu âm, chụp hình hệ niệu có cản quang, làm các xét nghiệm tổng quát để đánh giá tình trạng chung của người bệnh.
Các biến chứng có thể gặp của bướu lành tính TTL: Sỏi bàng quang, nhiễm trùng niệu tái đi tái lại, bí tiểu mạn tính, suy giảm chức năng thận... và có thể suy thận.
Các biến chứng có thể gặp của bướu lành tính TTL: Sỏi bàng quang, nhiễm trùng niệu tái đi tái lại, bí tiểu mạn tính, suy giảm chức năng thận... và có thể suy thận.
I. NGUYÊN NHÂN GÂY PHÌ ĐẠI TUYẾN TIỀN LIỆT:
Nhiều công trình nghiên cứu trong hai thập niên vừa qua cho thấy phì đại tiền liệt tuyến dễphát tán ởngười mà cuộc sống trước đây thường:
• Stress kinh niên.
• Uống không đủ nước trong giờ làm việc lại hay đổ mồ hôi.
• Sinh hoạt thường xuyên trong môi trường ô nhiễm nhưng thiếu phương tiện bảo vệ sức khoẻ • Có chế độ dinh dưỡng đơn điệu nên cơthể thiếu hụt sinh và khoáng tố thuộc nhóm kháng oxy-hóa.
• Lạm dụng bia rượu, chất béo động vật, chất kích thích (cà-phê, thuốc lá…) khiến sức đề kháng bị sói mòn.
• Mắc bệnh trên đường tiết niệu (viêm bàng quang), bệnh nội tiết (tiểu đường, rối loạn chức năng tuyến giáp) không được điều trị đến nơi đến chốn.
Nói cách khác, bệnh có thể phòng ngừa không mấy khó nếu nạn nhân đừng quên khắc phục các nhược điểm vừa kể khi còn trẻ, khi tuyến tiền liệt hãy còn “chạy êm” Tiền liệt tuyến – kho chứa chất độc:
Kết quả của nhiều công trình nghiên cứu trong hai thập niên gần đây cho thấy tiền liệt tuyến là thành phần dơđầu chịu báng, để lưu giữ độc tố, vi khuẩn, hóa chất, thay vì tiến thẳng vào đường tiết niệu. Bằng chứng là chất oxy-hóa cũng nhưchất sinh ung thưtích lũy trong tuyến này với hàm lượng tăng theo tuổi đời. Nhưng chưa hẳn chúng là điều kiện đủ để gay ra phì đại. Sâu sa hơn, tình trạng giảm thiểu nội tiết tố nam tính testosterone, bắt đầu rõ nét từ tuổi 40, mà nội tiết tố nữ tính estradiol vốn trước đó đóng vai đối kháng nhưng mờ nhạt trong cơthể đàn ông, càng lúc càng quấy phá. Hậu quả là tuyến tiền liệt có khuynh hướng tăng dần thể tích với lượng mô xơcàng lúc càng lấn át. Nói cách khác, phì đại tiền liệt tuyến hình thành một phần lớn do yếu tố phá hoại ngấm ngầm của mất quân bình nội tiết tố trong cơthể đàn ông. Có đến 10% trường hợp có thể trở thành ác tính
• Stress kinh niên.
• Uống không đủ nước trong giờ làm việc lại hay đổ mồ hôi.
• Sinh hoạt thường xuyên trong môi trường ô nhiễm nhưng thiếu phương tiện bảo vệ sức khoẻ • Có chế độ dinh dưỡng đơn điệu nên cơthể thiếu hụt sinh và khoáng tố thuộc nhóm kháng oxy-hóa.
• Lạm dụng bia rượu, chất béo động vật, chất kích thích (cà-phê, thuốc lá…) khiến sức đề kháng bị sói mòn.
• Mắc bệnh trên đường tiết niệu (viêm bàng quang), bệnh nội tiết (tiểu đường, rối loạn chức năng tuyến giáp) không được điều trị đến nơi đến chốn.
Nói cách khác, bệnh có thể phòng ngừa không mấy khó nếu nạn nhân đừng quên khắc phục các nhược điểm vừa kể khi còn trẻ, khi tuyến tiền liệt hãy còn “chạy êm” Tiền liệt tuyến – kho chứa chất độc:
Kết quả của nhiều công trình nghiên cứu trong hai thập niên gần đây cho thấy tiền liệt tuyến là thành phần dơđầu chịu báng, để lưu giữ độc tố, vi khuẩn, hóa chất, thay vì tiến thẳng vào đường tiết niệu. Bằng chứng là chất oxy-hóa cũng nhưchất sinh ung thưtích lũy trong tuyến này với hàm lượng tăng theo tuổi đời. Nhưng chưa hẳn chúng là điều kiện đủ để gay ra phì đại. Sâu sa hơn, tình trạng giảm thiểu nội tiết tố nam tính testosterone, bắt đầu rõ nét từ tuổi 40, mà nội tiết tố nữ tính estradiol vốn trước đó đóng vai đối kháng nhưng mờ nhạt trong cơthể đàn ông, càng lúc càng quấy phá. Hậu quả là tuyến tiền liệt có khuynh hướng tăng dần thể tích với lượng mô xơcàng lúc càng lấn át. Nói cách khác, phì đại tiền liệt tuyến hình thành một phần lớn do yếu tố phá hoại ngấm ngầm của mất quân bình nội tiết tố trong cơthể đàn ông. Có đến 10% trường hợp có thể trở thành ác tính
II. TRIỆU CHỨNG CỦA PHÌ ĐẠI TUYẾN TIỀN LIỆT:
-Bất chợt có một thôi thúc cấp bách muốn đi tiểu mà ta không kiểm soát, kiềm chếđược. Lý do là bàng quang bịcăng đầy nước tiểu.
-Mót tiểu là vậy mà khi vào nhà cầu thì nước chẳng chịu ra ngay, phải gồng bụng rặn, vì ống dẫn bị nhiếp tuyến đè nghẹt.
-Nếu có ra thì, vòi nước tiểu cũng yếu ngắt quãng vì “ đường ống” quá hẹp.
-Tiểu xong mà thấy vẫn như còn tưng tức có nước, muốn đi thêm.
-Nước tiểu sót lại trong bàng quang kích thích nên ta hay đi đái rắt, nhất là vào đêm khuya.
-Nước tiểu đôi khi có máu vì huyết quản dãn nở đứt vỡ;
Nhiều khi vì nằm lâu trong bàng quang, nên nước tiểu cũng bị nhiễm vi khuẩn, đưa tới bệnh đường niệu.
Người ta thường hay ví người bị u xơ tuyến tiền liệt là "tiểu ướt mũi giày" là do nước tiểu nhỏ giọt xuống mũi giày hay hội chứng bàn tay khai vì tay dính nước tiểu) hoặc tiểu bị tắc xong lại tiểu tiếp, đi tiểu rất lâu... và nặng hơn có thể bị bí tiểu hoàn toàn.
Tiền liệt tuyến – kho chứa chất độc:
Kết quả của nhiều công trình nghiên cứu trong hai thập niên gần đây cho thấy tiền liệt tuyến là thành phần dơ đầu chịu báng, để lưu giữ độc tố, vi khuẩn, hóa chất, thay vì tiến thẳng vào đường tiết niệu. Bằng chứng là chất oxy-hóa cũng như chất sinh ung thư tích lũy trong tuyến này với hàm lượng tăng theo tuổi đời. Nhưng chưa hẳn chúng là điều kiện đủ để gay ra phì đại. Sâu sa hơn, tình trạng giảm thiểu nội tiết tố nam tính testosterone, bắt đầu rõ nét từ tuổi 40, mà nội tiết tố nữ tính estradiol vốn trước đó đóng vai đối kháng nhưng mờ nhạt trong cơ thể đàn ông, càng lúc càng quấy phá. Hậu quả là tuyến tiền liệt có khuynh hướng tăng dần thể tích với lượng mô xơ càng lúc càng lấn át. Nói cách khác, phì đại tiền liệt tuyến hình thành một phần lớn do yếu tố phá hoại ngấm ngầm của mất quân bình nội tiết tố trong cơ thể đàn ông. Có đến 10% trường hợp có thể trở thành ác tính
III. ĐIỀU TRỊ BỆNH PHÌ ĐẠI TUYẾN TIỀN LIỆT:
Sau khi bệnh nhân được khám, làm xét nghiệm và chẩn đoán thì bác sĩ sẽ cho biết là nên điều trị nội khoa hay phải phẫu thuật (dùng thuốc hay mổ). Ngày nay có nhiều loại thuốc giúp cải thiện đáng kể tình trạng rối loạn đi tiểu của người bệnh, cũng nhưcó nhiều phương pháp can thiệp ngoại khoa. Nói chung là tùy theo thể trạng người bệnh, kích thước bướu và bướu có gây biến chứng gì lên đường tiết niệu hay chưa... mà bác sĩ sẽ có hướng điều trị thích hợp.
Một điều cần lưu ý đối với người cao tuổi (từ 45 tuổi trở lên) rằng, bướu lành TTL là căn bệnh không thực sự nguy hiểm nhưng muốn điều trị hiệu quả, tránh biến chứng thì người bệnh cần phải đi khám bác sĩ thật sớm khi thấy có những triệu chứng như kể trên. Tuyệt đối không nên tự mua thuốc và tự điều trị ở nhà thì bệnh càng nặng hơn, thậm chí còn nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng. Vì thực tế hiện nay, ngay cả khi đã mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt nhưng nếu được phát hiện sớm, điều trị kịp thời theo chỉ dẫn của thầy thuốc thì người bệnh vẫn có thể kéo dài tuổi thọ
Đọc thêm.
http://vi.wikipedia.org/wiki/Nhi%E1%BA%BFp_h%E1%BB%99_tuy%E1%BA%BFn
http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%C3%AAm_ti%E1%BB%81n_li%E1%BB%87t_tuy%E1%BA%BFnViêm tuyến tiền liệt
http://vi.wikipedia.org/wiki/Ung_th%C6%B0_tuy%E1%BA%BFn_ti%E1%BB%81n_li%E1%BB%87tUng thư tuyến tiền liệt
http://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/Ch%E1%BB%A9c_n%C4%83ng_c%E1%BB%A7a_tuy%E1%BA%BFn_ti%E1%BB%81n_li%E1%BB%87tChức năng tuyến tiền liệt
http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%C3%AAm_ti%E1%BB%81n_li%E1%BB%87t_tuy%E1%BA%BFnViêm tuyến tiền liệt
http://vi.wikipedia.org/wiki/Ung_th%C6%B0_tuy%E1%BA%BFn_ti%E1%BB%81n_li%E1%BB%87tUng thư tuyến tiền liệt
http://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/Ch%E1%BB%A9c_n%C4%83ng_c%E1%BB%A7a_tuy%E1%BA%BFn_ti%E1%BB%81n_li%E1%BB%87tChức năng tuyến tiền liệt
Vĩnh Bảo sưu tâm,10/8/2013
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét